रुसको कामचाट्का प्रायद्वीपमा ५०० वर्षपछि क्रशेनिनिकोभ ज्वालामुखी विस्फोट भएको छ। चार दिनअघि ८.८ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको सोही क्षेत्रमा ज्वालामुखी सक्रिय भएको रुसी अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
बीबीसीका अनुसार, अगस्ट २ तारिखमा भएको यो विस्फोटबाट करिब ६ हजार मिटर उचाइसम्म खरानीको मुस्लो फैलिएको थियो। यसका कारण सो क्षेत्रको हवाई मार्ग अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको थियो। यद्यपि, विस्फोटबाट बस्ती क्षेत्रमा कुनै प्रत्यक्ष खतरा नरहेको रुसी अधिकारीहरूले स्पष्ट पारेका छन्।
रुसको आपतकालीन मामिला मन्त्रालयले आइतबार क्रशेनिनिकोभ ज्वालामुखी विस्फोट भएको औपचारिक जानकारी दिएको हो। यो ज्वालामुखी यसअघि १५औँ शताब्दीमा विस्फोट भएको र त्यसपछि निष्क्रिय रहेको जनाइएको छ।
भूकम्पसँग सम्बन्ध?
वैज्ञानिकहरूका अनुसार यो ज्वालामुखी विस्फोट चार दिनअघि कामचाट्कामा गएको ८.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्पसँग सम्बन्धित हुन सक्छ। ‘भल्केनिक इरप्सन रेस्पोन्स टिम’की प्रमुख ओल्गा गिरिनाले ज्वालामुखी सक्रियताको कारण भूकम्पको ऊर्जा सर्नु हुनसक्ने बताएको बीबीसीले उल्लेख गरेको छ।
सो भूकम्पपछि क्षेत्रमै परकम्पहरू भइरहेका छन्। आइतबार कुरिल द्वीपमा ७ म्याग्निच्युडको अर्को भूकम्प पनि मापन गरिएको थियो।
रिंग अफ फायर क्षेत्रभित्र
कामचाट्का र आसपासका क्षेत्रहरू ‘रिंग अफ फायर’ नामक भूगर्भीय क्षेत्रमा पर्दछन्। यो क्षेत्रमा थुप्रै टेक्टोनिक प्लेटहरू एकआपसमा जुध्ने हुँदा विश्वका अधिकांश ज्वालामुखी विस्फोट र भूकम्पहरू यहीं हुने गर्छन्।
भूगर्भविद्का अनुसार, विश्वका ७५ प्रतिशत सक्रिय ज्वालामुखी र ९० प्रतिशत भूकम्पहरू यही क्षेत्रभित्र पर्छन्। रिंग अफ फायर करिब ४० हजार किलोमिटर लम्बाइमा फैलिएको छ र यसमा जापान, रूस, फिलिपिन्स, इन्डोनेसिया, न्युजिल्यान्ड, अमेरिका, चिली लगायत १५ देशहरू पर्छन्।
जुलाई महिनामा मात्र ६ शक्तिशाली भूकम्प
कामचाट्का क्षेत्रमा जुलाई महिनामा मात्र ६ वटा शक्तिशाली भूकम्प मापन भएका थिए। तीमध्ये दोस्रो ठूलो भूकम्प ७.४ म्याग्निच्युडको थियो। अगस्टको सुरुमा गएको ८.८ म्याग्निच्युडको भूकम्पलाई वैज्ञानिकहरूले विश्वको छैठौं शक्तिशाली भूकम्पको रूपमा वर्गीकृत गरेका छन्।
यस भूकम्पपछि रूस, अमेरिका, जापान र चिलीले सुनामीको चेतावनी जारी गरेका थिए। जापानले त आफ्नो फुकुशिमा परमाणु रिएक्टर खाली गर्नुका साथै लाखौँ मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न निर्देशन दिएको थियो।
इतिहासमा कामचाट्कामा सन् १९५२ नोभेम्बर ४ मा ९.० म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको थियो। सो भूकम्पले ९.१ मिटर उचाइका समुद्री छालहरू उठाएको थियो, तर मानवीय क्षति भने भएको थिएन।
मुख्य बुँदाहरू:
-
५०० वर्षपछि पहिलोपटक क्रशेनिनिकोभ ज्वालामुखी विस्फोट
-
८.८ म्याग्निच्युडको भूकम्पसँग सम्बन्ध हुनसक्ने
-
हवाई मार्ग अस्थायी रूपमा बन्द
-
क्षेत्र ‘रिंग अफ फायर’ अन्तर्गत
-
जुलाईमा मात्रै ६ शक्तिशाली भूकम्प
