राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाको रूपमा रहेको हुलाकी राजमार्गको मोरङ खण्डमा निर्माण कार्य सुस्त गतिमा छ। विशेषगरी हाटखोलादेखि रामचोकसम्मको ६ किलोमिटर सडक खण्डमा ५ वर्ष बितिसक्दा पनि जम्मा २२ प्रतिशत प्रगति भएको छ। यो अवस्थाले स्थानीयलाई ठूलो सास्ती भएको छ।
धूलो र हिलोको सास्ती
मोरङको कटहरी गाउँपालिका-२, आदर्श टोलका मोहम्मद ताहिर हुलाकी सडक किनारमा साइकल मर्मत पसल चलाउँछन्। उनले विगत डेढ वर्षदेखि सडकको धूलो र हिलोका कारण ग्राहक घटेको गुनासो गरे। “बाटो बनेको छैन, साह्रै धूलो छ,” ताहिर भन्छन्, “सडक बनिदिए सजिलो हुन्थ्यो।” सवारीसाधनले उडाउने धूलोले उनको पसलमा व्यापार प्रभावित भएको छ।
यस्तै, धनपालथान गाउँपालिका-४ का दिलिप अधिकारीलाई हरेक दिन विराटनगर आउजाउ गर्नुपर्छ। हुलाकी सडकको धूलोले गर्दा उनी भित्री बाटो हुँदै घुमेर यात्रा गर्न बाध्य छन्। “हुलाकी सडकमा हिँड्नै सकिँदैन धूलोले,” उनले भने, “घुमेर आउँदा समय धेरै लाग्छ।” सडक बनेमा उनको यात्रा सहज हुने थियो।
ठेकेदारको लापरबाही
हुलाकी राजमार्गको मोरङ खण्डमा ४४ किलोमिटर सडक पर्छ, जसमध्ये हाटखोलादेखि रामचोकसम्मको ६ किलोमिटर खण्डको निर्माण श्रेष्ठ कन्स्ट्रक्सन कम्पनी प्रालि, काठमाडौंले २०७६ सालमा ठेक्का लिएको थियो। तर, ५ वर्षको अवधिमा केवल २२ प्रतिशत काम भएको छ। ठेकेदारको लापरबाही र सम्पर्कविहीन अवस्थाले सडक अलपत्र परेको छ।
सडकको अवस्था भद्रगोल छ—वर्षातमा हिलो र हिउँदमा धूलोले स्थानीयको दैनिकी कष्टकर बनेको छ। बिजुलीका पोलहरू सडकमै छन्, र साइड ड्रेनको निर्माण पनि अधुरो छ। हाल यो खण्डको जिम्मा अभिषेक गिरीले लिएका छन्, तर उनले पनि सुस्त गतिमा काम गरिरहेका छन्। गिरीका अनुसार, आयोजनाबाट समयमा भुक्तानी नहुँदा निर्माणमा ढिलाइ भएको छ। उनले ४ करोडभन्दा बढीको काम गरेको दाबी गरे पनि १ करोड ७० लाख मात्र भुक्तानी प्राप्त भएको बताए।
जनप्रतिनिधिको पहल, तर सुनुवाइ शून्य
मोरङका जनप्रतिनिधिहरूले तीन वर्षदेखि सडक निर्माणको माग राख्दै आएका छन्। २०७९ सालमा मोरङ-२ का सांसद ऋषिकेश पोखरेल, मोरङ-५ का सांसद योगेन्द्र मण्डल, प्रदेश सांसदहरू गणेश उप्रेती, लिलाबल्लभ अधिकारी, जयप्रकाश चौधरी, भीम पराजुली, गयानन्द मण्डल, अमृत अर्याल, र स्थानीय पालिका प्रमुखहरू नागेश्वर सिंह (रतुवामाई), श्याम राजवंशी (सुनवर्षी), दिलिप बगडिया (रंगेली), जिवछ गच्छदार (धनपालथान), र देवराज चौधरी (कटहरी)ले संयुक्त पत्रकार सम्मेलन गरी ठेकेदारलाई दबाब दिएका थिए।
स्थानीयले जिल्ला प्रशासन कार्यालय घेराउ र चक्काजामसम्म गरे, तर ठेकेदारले टेरेनन्। गत वर्ष सांसद योगेन्द्र मण्डलले ट्याङ्कर भाडामा लिएर धूलो कम गर्न पानी हाल्ने प्रयास गरे, तर त्यो पनि अस्थायी समाधान मात्र बन्यो।
लिङ्क रोडको अवस्था पनि उस्तै
हुलाकी राजमार्गको पथरीदेखि रंगेलीसम्मको लिङ्क रोडको निर्माण पनि सुस्त छ। यो खण्डको ठेक्का कान्छाराम कन्स्ट्रक्सनले लिएको थियो, तर हालसम्म २२ प्रतिशत मात्र प्रगति भएको छ। हुलाकी राजमार्ग निर्देशनालय, इटहरीका प्रमुख युवराज पोखरेलका अनुसार, यो खण्डको ठेक्का २०७६ कात्तिकमा ७७ करोडमा लागेको थियो, र हालसम्म १६ करोड भुक्तानी भएको छ। बजेट अभावले निर्माण प्रभावित भएको उनले बताए। म्याद थप्ने तयारी भए पनि लागत नबढ्ने उनको भनाइ छ।
समाधानको बाटो
हुलाकी सडकको यो खण्डको निर्माणले गति लिन नसक्नुमा ठेकेदारको लापरबाही, समयमा भुक्तानी नहुनु, र बिजुलीका पोल हटाउन ढिलाइ प्रमुख कारण छन्। बर्खायाम सकिएपछि सडकको बाँकी काम अघि बढाउने ठेकेदारको योजना छ, तर स्थानीयको धैर्यता भने सकिँदै गएको छ।
