नेपाली राजनीतिको रङ्गमञ्चमा फागुन २१ गतेको घटना एउटा सामान्य सत्ता समीकरणको फेरबदल मात्र थिएन, यसले देशको सबैभन्दा पुरानो लोकतान्त्रिक शक्ति नेपाली काँग्रेसलाई एउटा गम्भीर ऐना देखाएको छ । एकातिर सत्ताबाट बाहिरिएर सदनको ‘कुना’ मा खुम्चिनुपर्ने बाध्यता, अर्कोतिर नयाँ उदीयमान शक्तिहरूको चुनौती र पार्टीभित्रै मौलाएको गुटबन्दीको ऐँजेरु । यही जटिल मोडमा उभिएर नेपाली काँग्रेसका केन्द्रिय सदस्य एवं प्रभावशाली युवा नेता नैन सिंह महरले हालै न्युज एजेन्सी नेपालसँगको संवादमा पार्टीको भविष्य र वर्तमान संकटबारे निर्मम चिरफार गर्नुभएको छ । डडेलधुराको निर्वाचनमा पार्टीभित्रैको आन्तरिक दाउपेचको मारमा पर्नुभएका महरको शब्दमा अहिले काँग्रेसले आफ्ना सबै पुराना मान्यता र कार्यशैलीलाई ‘डिकन्स्ट्रक्सन’ (विघटन) गरेर पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने बेला आएको छ ।
नेता महरको विश्लेषणमा काँग्रेसको हारको प्रमुख कारण समयचेतमा देखिएको जडता रहेको हो ।
नेता महर भन्नुहुन्छ, “हामीले २०४८ सालको मानसिकता र त्यतिबेलाको समाजशास्त्रको अध्ययन गरेर २०८२ सालको चुनाव लड्ने गल्ती ग¥यौँ । जहाँ न प्रश्नपत्र मिल्यो, न उत्तर मिल्यो।”
महरकाअनुसार नेपाली समाजले चेतना र प्रविधिको क्षेत्रमा जति ठूलो फड्को मारिसकेको छ, काँग्रेसको नेतृत्व र कार्यशैली अझै पनि मुम्बईबाट आएका माइक र पम्प्लेट बाँडेर चुनाव जित्ने पुरानो ढर्रामै अल्झिएको छ ।
यो केवल चुनावी हारको कुरा मात्र होइन, बरु समाजको बदलिएको ‘सोसियोलोजी’ बुझ्न नसक्नुको परिणाम हो ।
महर भन्नुहुन्छ, “भविष्य कहिलेकाहीँ यति छिटो आइदिन्छ कि त्यसको तयारी नगर्ने संस्था र व्यक्ति लोप हुनुको विकल्प रहँदैन। ८४ सालमा आउनुपर्ने भविष्य ८२ मै आइपुग्यो, तर हामी पुरानै प्रश्नपत्रको धङ्धङ्गीमा अलमलियौँ।”
उहाँको संकेत प्रष्ट छ— अब वीपीको नाम जपेर मात्र पुग्दैन, वीपीले परिकल्पना गर्नुभएको ‘उत्तर आधुनिक’ नेपालको नयाँ स्वरूपलाई आजको ‘डिजिटल पुस्ता’ सँग जोड्न सक्नुपर्छ ।
