चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को ११ महिना (जेठ मसान्तसम्म) मा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट निजी क्षेत्रतर्फ प्रवाहित कर्जा ४ खर्ब ७ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँले बढेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्याङ्कअनुसार, यो वृद्धि गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा उल्लेख्य छ, जुन अवधिमा यस्तो कर्जा २ खर्ब ४६ अर्ब ८० करोड रुपैयाँले मात्र बढेको थियो। वार्षिक बिन्दुगत आधारमा २०८२ जेठ मसान्तमा निजी क्षेत्रतर्फको कर्जा ८.७ प्रतिशतले बढेको छ।
कर्जा वृद्धिको पृष्ठभूमि
आर्थिक गतिविधिमा देखिएको सुधारले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको कर्जा लगानीमा वृद्धि भएको हो। २०८२ जेठ मसान्तमा निजी क्षेत्रतर्फ प्रवाहित कुल कर्जामध्ये गैरवित्तीय संस्थागत क्षेत्रको हिस्सा ६३ प्रतिशत र व्यक्तिगत तथा घरपरिवार क्षेत्रको हिस्सा ३७ प्रतिशत रहेको छ। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यी क्षेत्रको हिस्सा क्रमशः ६३.५ प्रतिशत र ३६.५ प्रतिशत थियो।
संस्थागत कर्जा प्रवाह
चालु आर्थिक वर्षको ११ महिनामा विभिन्न वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको कर्जा प्रवाहमा निम्नानुसार वृद्धि भएको छ:
- वाणिज्य बैंकहरू: ८.४ प्रतिशत
- विकास बैंकहरू: ४.७ प्रतिशत
- वित्त कम्पनीहरू: ६.९ प्रतिशत
धितोमा आधारित कर्जा
२०८२ जेठ मसान्तमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको कुल कर्जा लगानीमा:
- चालु सम्पत्तिको सुरक्षणमा: १४.५ प्रतिशत
- घरजग्गा धितो सुरक्षणमा: ६५ प्रतिशत
गत वर्षको सोही अवधिमा यी धितोको अंश क्रमशः १२ प्रतिशत र ६८.५ प्रतिशत थियो।
क्षेत्रगत कर्जा वृद्धि
चालु आर्थिक वर्षको ११ महिनामा विभिन्न क्षेत्रमा कर्जा प्रवाहमा निम्नानुसार वृद्धि भएको छ:
- औद्योगिक उत्पादन क्षेत्र: ८.२ प्रतिशत
- निर्माण क्षेत्र: १२.९ प्रतिशत
- थोक तथा खुद्रा व्यापार क्षेत्र: ५.२ प्रतिशत
- यातायात, सञ्चार तथा सार्वजनिक सेवा क्षेत्र: १३.५ प्रतिशत
- सेवा उद्योग क्षेत्र: ८.८ प्रतिशत
- उपभोग्य क्षेत्र: १०.९ प्रतिशत
कर्जाको प्रकृतिअनुसार वृद्धि
चालु आर्थिक वर्षको जेठसम्म कर्जाको प्रकृतिअनुसार वृद्धि/ह्रास निम्नानुसार छ:
- आवधिक कर्जा: ५.१ प्रतिशत वृद्धि
- मार्जिन प्रकृतिको कर्जा: ४२.८ प्रतिशत वृद्धि
- ट्रस्ट रिसिट (आयात) कर्जा: ६२.२ प्रतिशत वृद्धि
- हायर पर्चेज कर्जा: ५.५ प्रतिशत वृद्धि
- नगद प्रवाह कर्जा: ०.६ प्रतिशत वृद्धि
- रियल स्टेट कर्जा (व्यक्तिगत आवासीय घर कर्जासमेत): ५.० प्रतिशत वृद्धि
- अधिविकर्ष कर्जा: १३.२ प्रतिशत ह्रास
निष्कर्ष
चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को ११ महिनामा आर्थिक गतिविधिमा आएको सुधारले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको कर्जा लगानीमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। विशेषगरी निर्माण, यातायात, सञ्चार, र उपभोग्य क्षेत्रमा कर्जा प्रवाहमा भएको वृद्धिले निजी क्षेत्रको आर्थिक गतिशीलतामा सकारात्मक प्रभाव पारेको देखिन्छ। यद्यपि, अधिविकर्ष कर्जामा देखिएको ह्रासले केही सावधानी अपनाउनुपर्ने संकेत गरेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकको यो तथ्याङ्कले वित्तीय क्षेत्रको सुदृढीकरण र आर्थिक स्थायित्वका लागि नीतिगत सुधारको आवश्यकता औँल्याएको छ।
