३ असार २०८२ – इजरायल र इरानबीचको चर्किँदो सैन्य द्वन्द्वका बीच भारतले इरानमा रहेका आफ्ना विद्यार्थीहरूलाई सुरक्षित स्थान मा स्थानान्तरण गरेको छ। भारतीय विदेश मन्त्रालय ले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार, इरानस्थित भारतीय दूतावास को सहयोगमा केही विद्यार्थीहरूलाई इरानकै सुरक्षित क्षेत्रमा सारिएको छ। यो कदम इजरायली आक्रमणको जोखिमबाट जोगाउन चालिएको हो।
स्थानान्तरणको विवरण
- प्रक्रिया: भारतीय दूतावासले विद्यार्थीहरूको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिँदै उनीहरूलाई इरानभित्रै सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गरेको छ। विज्ञप्तिमा स्थानहरूको विशिष्ट विवरण भने खुलाइएको छैन।
- थप योजना: भारतले अन्य सम्भावित सुरक्षा विकल्पहरूबारे छलफल गरिरहेको छ। नयाँ जानकारी प्राप्त भएमा तत्काल सार्वजनिक गरिने मन्त्रालयले जनाएको छ।
- तथ्यांक:
- २०२४ को तथ्यांक: इरानमा करिब १०,००० भारतीय नागरिक छन्।
- २०२२ को तथ्यांक: इरानमा २,००० भन्दा बढी भारतीय विद्यार्थी अध्ययनरत छन्, विशेषगरी चिकित्सा र प्राविधिक क्षेत्रमा।
इजरायल–इरान द्वन्द्वको अवस्था
- आक्रमणको सुरुआत: गत शुक्रबार (३० जेठ २०८२) देखि इजरायलले इरानको नातान्ज लगायतका सैन्य र परमाणु सुविधामाथि आक्रमण सुरु गरेको थियो।
- जवाफी कारबाही: इरानले तेल अभिभ र हाइफा जस्ता इजरायली सहरमा ड्रोन र मिसाइल आक्रमण गरेको छ।
- जनधनको क्षति:
- इरान: इरानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार, इजरायली आक्रमणमा २२४ जनाको मृत्यु भएको छ।
- इजरायल: इरानी जवाफी आक्रमणमा १२ भन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भएको इजरायली अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
- यातायात अवरुद्ध: दुवै देशले हवाई र समुद्री मार्ग बन्द गरेका छन्, जसले इरानमा रहेका विदेशी नागरिकहरूको आवागमनलाई कठिन बनाएको छ।
भारतको कूटनीतिक भूमिका
- तटस्थता र सहयोग: इरान र इजरायल दुवैसँग सौहार्दपूर्ण सम्बन्ध राख्ने भारतले यो संकटमा तटस्थ भूमिका खेलिरहेको छ। भारतीय विदेश मन्त्रालयले दुवै देशलाई मानवीय र कूटनीतिक सहयोग उपलब्ध गराउन तयार रहेको जनाएको छ।
- सन्देश: भारतले क्षेत्रीय शान्ति र स्थिरताको पक्षमा रहँदै द्वन्द्व कम गर्न कूटनीतिक पहललाई प्राथमिकता दिएको छ।
सामाजिक र अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव
- इरानको अवस्था: इरानको राजधानी तेहरान मा भयको वातावरण छ। हवाई मार्ग बन्द र सडकमा सवारी अभावले मानिसहरू अलपत्र परेका छन्।
- भारतीय समुदाय: इरानमा रहेका भारतीय विद्यार्थी र नागरिकहरूको सुरक्षाले भारत सरकारमाथि दबाब बढाएको छ। सामाजिक सञ्जालमा परिवारहरूले आफन्तको सुरक्षाबारे चिन्ता व्यक्त गरिरहेका छन्।
- अन्तर्राष्ट्रिय चासो: भारतको यो कदमले अन्य देशहरूलाई पनि आफ्ना नागरिकको सुरक्षाका लागि तत्काल कदम चाल्न प्रेरित गरेको छ।
