अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युक्रेनलाई नाटोमार्फत् अत्याधुनिक हतियार सहयोग गर्ने र त्यसको सम्पूर्ण खर्च नाटोले नै बेहोर्ने घोषणा गरेका छन्। विश्लेषकहरूले यसलाई ट्रम्प नेतृत्वमा अमेरिकी रणनीतिमा नयाँ मोडको रूपमा लिएका छन्।
उत्तर एटलान्टिक सन्धि संगठन (नाटो) का साझेदार राष्ट्र र युक्रेनबीच अमेरिकाबाट हतियार आपूर्तिका लागि नयाँ सम्झौता भएको छ।
३० करोड डलरको सहायता प्याकेज
मिडिया रिपोर्टअनुसार, सम्झौताअनुसार अमेरिकाले युक्रेनलाई ३० करोड अमेरिकी डलर बराबरको सहायता प्याकेज उपलब्ध गराउने छ। यसमा प्याट्रियट मिसाइल प्रणाली र मध्यम दूरीका रकेटहरू समावेश हुने बताइएको छ। यद्यपि यी हतियारहरू पठाउनेबारे अन्तिम निर्णय भने अझै बाँकी रहेको छ।
गत बिहीबार राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकाले नाटोमार्फत हतियार पठाउने र त्यसको सम्पूर्ण खर्च नाटोले नै बेहोर्ने घोषणा गरेका थिए।
नाटो एक अन्तर्राष्ट्रिय सैन्य गठबन्धन हो। अमेरिका पनि यसका सदस्य राष्ट्रमध्ये एक हो। सन् २०२५ सम्म नाटोका ३२ सदस्य देश छन्। यस संगठनको मुख्य उद्देश्य सदस्य राष्ट्रहरूको सामूहिक सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु र बाह्य आक्रमणबाट रक्षा गर्नु हो। नाटोको खर्चको झन्डै ६६ प्रतिशत हिस्सा अमेरिका एकल रूपमा बेहोर्छ।
प्रेसिडेन्सियल ड्रडाउन अथोरिटीमार्फत अनुमति
सोमबार राष्ट्रपति ट्रम्पले प्रेसिडेन्सियल ड्रडाउन अथोरिटी अन्तर्गत युक्रेनलाई हतियार पठाउन अनुमति दिएका छन्। यो अमेरिकी कानुनको एक प्रक्रिया हो, जसले राष्ट्रपतिलाई आपतकालीन अवस्थामा अमेरिकी भण्डारबाट सीधै हतियार पठाउन अधिकार दिन्छ।
यसअघि ट्रम्प नेतृत्वको वर्तमान सरकारले पूर्वराष्ट्रपति जो बाइडनले स्वीकृत गरेका हतियार मात्र युक्रेनलाई आपूर्ति गरेको थियो। तर अब सहयोग नाटोमार्फत हुने बताइएको छ।
ट्रम्पले भने,
“हामी नाटोलाई हतियार दिनेछौं र त्यसको सम्पूर्ण रकम नाटोले तिर्नेछ। त्यसपछि नाटोले ती हतियार युक्रेनलाई उपलब्ध गराउनेछ।”
पुटिनप्रति ट्रम्पको असन्तुष्टि
ट्रम्पले यो निर्णय रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनप्रति बढ्दो असन्तुष्टिपछि लिएका हुन् भन्ने बीबीसीले उल्लेख गरेको छ। गत जुलाई ७ मा ह्वाइट हाउसमा पत्रकार भेटमा ट्रम्पले पुटिनका गतिविधिबाट आफू असन्तुष्ट भएको बताए।
उनले भनेका थिए,
“पुटिनले आफ्ना गतिविधिहरू रोक्न मानेका छैनन्, यसमा म साँच्चै खुसी छैन।”
ट्रम्पले युद्धविरामका लागि प्रयास गरे पनि पुटिनले त्यसलाई अस्वीकार गरेको बताइएको छ।
युक्रेनलाई ९० हजार करोडको पुनर्निर्माण सहायता
युक्रेनको पुनर्निर्माणका लागि गत जुलाई १० र ११ मा इटालीको रोममा एक सम्मेलन सम्पन्न भयो। सम्मेलनमा युक्रेनलाई १० अर्ब युरो (झन्डै ९० हजार करोड रुपैयाँ) सहयोग गर्ने निर्णय भएको इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीले घोषणा गरिन्।
युरोपियन आयोगले थप २.३ अर्ब युरो (करिब २.७ अर्ब डलर) को सहयोग घोषणा गरेको छ।
सो सम्मेलनमा ३८ देश र कैयौं अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू सहभागी भएका थिए। युक्रेनका राष्ट्रपति वोलोदिमिर जेलेन्स्की पनि उपस्थित थिए। जेलेन्स्कीले रुसका जफत गरिएका सम्पत्तिहरू युक्रेनको पुनर्निर्माणमा प्रयोग गर्नुपर्ने माग गरेका थिए। साथै, युक्रेनलाई हतियार आपूर्ति बढाउन पनि उनले आह्वान गरे।
रुसमाथि नयाँ प्रतिबन्धको चेतावनी
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले रुसका विदेशमन्त्री सर्गेई लावरोभसँग मलेसियामा ५० मिनेट लामो वार्ता गरेका छन्। वार्तामा रुबियोले रुसलाई युद्ध अन्त्य गर्न आग्रह गर्दै चेतावनी दिए,
“हामीले यो संघर्ष अन्त्यका लागि तयारी सुरु गर्न आवश्यक छ। यदि त्यस्तो भएन भने ट्रम्प प्रशासन अमेरिकी सिनेटसँग मिलेर रुसमाथि नयाँ प्रतिबन्ध लगाउने विषयमा विचार–विमर्श गर्नेछ।”
रुष्ट रुसले युक्रेनमा ४ सय ड्रोन र १८ मिसाइल प्रहार गर्यो
अमेरिकाले नाटोमार्फत हतियार आपूर्ति गर्ने जानकारी सार्वजनिक भएपछि रुस झनै आक्रामक भएको छ। बिहीबार बिहान रुसले युक्रेनमा ४ सय बढी ड्रोन र १८ मिसाइल आक्रमण गरेको छ।
राष्ट्रपति जेलेन्स्कीका अनुसार यस आक्रमणमा दुई जनाको मृत्यु भएको र १६ जना घाइते भएका छन्।
कीभका ८ जिल्ला लक्षित यस हमलामा आवासीय भवन, गोदाम, गाडी र कार्यालयमा क्षति पुगेको छ। कीभको एक आवासीय भवनमा ड्रोनको टुक्रा खस्दा आगलागी भई पूरै शहर उज्यालो भएको थियो।
गृह मन्त्रालयका अनुसार राजधानीको मेट्रो स्टेशनमा ६८ वर्षीया महिला र २२ वर्षीय एक प्रहरीको मृत्यु भएको छ। आक्रमणले एउटा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र पनि ध्वस्त पारेको छ।
