
प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कङ्गोको इटुरी प्रान्तस्थित बुनिया सहरमा इबोला भाइरसको प्रकोप फैलिरहँदा नजिकैको विस्थापित शिविरमा रहेका हजारौँ मानिसहरू गम्भीर स्वास्थ्य जोखिममा परेका छन् । इबोला सङ्क्रमणको केन्द्रविन्दु बनेको बुनिया शहरमा जुन १५ सम्म ८३७ जना सङ्क्रमित भएका छन् भने १९६ जनाको मृत्यु भइसकेको छ ।
बुनियाको बाहिरी क्षेत्रमा अवस्थित किगोन्जे विस्थापित शिविरमा स्थानीय तथ्याङ्कअनुसार करिव ११ हजार ७०० मानिसले आश्रय लिइरहेका छन् । यद्यपि स्थानीय स्रोतहरूले शिविरमा बसोबास गर्नेको वास्तविक सङ्ख्या योभन्दा धेरै हुनसक्ने बताएका छन् । शिविरमा हालसम्म इबोलाका सङ्क्रमित फेला नपरे पनि त्यहाँको अत्यधिक भीडभाड, खानेपानीको चरम अभाव र कमजोर सरसफाइका कारण महामारीको जोखिम उच्च देखिएको छ ।
शिविरका बासिन्दाहरूले आधारभूत आवश्यकताको अभावमा आफूहरू रोगको चपेटामा पर्न सक्ने भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । विस्थापित गेरारे म्बोचोकाअनुसार शिविरमा शौचालयको अवस्था दयनीय छ ।
त्यसैगरी, अर्की विस्थापित फुरहा जानेटले खानेपानीको अभावका कारण साबुन पानीले हात धुन समेत नपाएको बताउनु भयो । उहाँले भन्नुभयो, ‘बिहानैदेखि धाराहरू सुकेका छन् । पानी नभई हामीले कसरी हात धुने र सरसफाइ कायम गर्ने ?’
आवासको समस्या पनि उस्तै छ । वर्षा हुँदा अस्थायी टहराहरू हिलाम्मे हुने र पानी चुहिने भएकाले सङ्क्रमण फैलिने सम्भावना बढेको अर्की विस्थापित बी कान्जा काउडिनेले बताउनु भयो ।
शिविरका प्रमुख न्जोद्जो लुसी एटिएनले स्रोतसाधनको अभावका बाबजुद पनि मानिसहरूलाई शतर्क रहन आग्रह गरिरहेको बताउनु भयो ।
कङ्गो सरकारले गत मे १५ मा इबोला प्रकोपको औपचारिक घोषणा गरेको थियो । वर्षौँदेखिको द्वन्द्वका कारण विस्थापित भएका नागरिकहरूका लागि इबोला अर्को ठूलो चुनौती बनेको छ । विश्व खाद्य कार्यक्रमका अनुसार कङ्गोमा ७८ लाख मानिस आन्तरिक रूपमा विस्थापित छन् भने २ करोड ६५ लाख मानिस गम्भीर खाद्य असुरक्षाको सामना गरिरहेका छन् । संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय शरणार्थी उच्चायुक्तले कङ्गोको वर्तमान अवस्थालाई विश्वकै सबैभन्दा जटिल मानवीय सङ्कटमध्ये एक भएको चेतावनी दिएको छ ।
नेपाल प्रहरीका अतिरिक्त महानिरीक्षक (एआईजी) ईश्वर कार्कीले यातायात क्षेत्रको प्रभावकारी व्यवस्थापनका लागि प्रविधिको प्रयोग र सबै सरोकारवाला निकायबीचको सहकार्य अपरिहार्य रहेको बताउनुभएको छ ।
नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघको सातौँ राष्ट्रिय महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रिय कार्यकारिणी समितिको पदस्थापन तथा शपथ ग्रहण कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै एआईजी कार्कीले यस्तो बताउनुभएको हो । उहाँले यातायात व्यवस्थापन कुनै एक निकायको एकल प्रयासबाट मात्र सम्भव नहुने स्पष्ट पार्नुभयो । यातायात क्षेत्रको विकास र व्यवस्थापनका लागि सबै सरोकारवाला पक्षहरूको सहकार्य जरुरी रहेको बताउँदै सबैले आ–आफ्नो स्थानबाट जिम्मेवारी पूरा गरेमा मात्र यसले पूर्णता पाउनेछ जिकिर गर्नुभयो । एआईजी कार्कीले पछिल्लो समय यातायात क्षेत्रलाई पुरातन शैलीबाट मुक्त गरी प्रविधिमैत्री बनाउन महासंघको निःवर्तमान तथा वर्तमान नेतृत्वसँग समन्वय भइरहेको जानकारी दिनुभयो यस सहकार्यले सकारात्मक परिणाम दिन थालेको उल्लेख गर्नुभयो ।
सवारी साधनको सुरक्षा र निगरानीका लागि प्रविधिको प्रयोगमा उल्लेख्य उपलब्धि हासिल भएको उहाँको भनाइ छ । हालसम्म दुई हजारभन्दा बढी सवारी साधनमा जीपीएस र ड्यास बोर्ड सीसी क्यामेरा जडान भइसकेको जानकारी दिँदै उहाँले अब सवारी धनीले आफ्नो सवारी साधन कहाँ र कुन अवस्थामा छ भन्ने विवरण मोबाइलबाटै प्रत्यक्ष हेर्नसक्ने वातावरण सिर्जना भएको बताउनु भयो । यो प्रविधिलाई देशभरका सबै सवारी साधनमा विस्तार गर्नुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘पछिल्लो समय हामीले यातायात व्यवस्थापन सुधारका लागि केही महत्वपूर्ण कामहरू गरेका छौँ । यातायात क्षेत्रको विकास र व्यवस्थापन कुनै एक व्यक्ति वा संस्थाको प्रयासबाट मात्र सम्भव हुँदैन भन्ने कुरामा हामी स्पष्ट छौँ । यसका लागि सबै सरोकारवालाको सहकार्य अपरिहार्य छ । यही सोचका साथ हामीले यातायात व्यवसायीहरूसँग मिलेर प्रविधिमैत्री व्यवस्थापनको सुरुवात गरेका छौँ । निःवर्तमान र वर्तमान नेतृत्वसँग सहकार्य गर्दै केही महत्वपूर्ण सुधारका काम अघि बढाइएका छन्, जसले सकारात्मक परिणाम दिन थालेका छन् । यात्रीहरूको सामान सुरक्षाका लागि ब्यागेज ट्याग प्रणाली लागू गर्ने काम शुरु गरिएको छ । साथै, सवारी साधनको निगरानी र सुरक्षाका लागि जीपीएस, ड्यासबोर्ड क्यामेरा तथा सीसी क्यामेरा जडान अभियान सञ्चालन गरिएको छ । हालसम्म करिव दुई हजारभन्दा बढी सवारी साधनमा यी उपकरण जडान भइसकेका छन् । यसबाट सवारी साधनको अवस्था, स्थान र गतिविधि मोबाइलमार्फत नै निगरानी गर्न सकिने अवस्था बन्दै गएको छ । त्यसैगरी, यातायात क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित र पारदर्शी बनाउन अनलाइन टिकट प्रणाली लागू गर्ने विषयमा पनि हामीले आवश्यक पहल र बहस शुरु गरेका छौँ । हामी अब परम्परागत व्यवस्थापन प्रणालीबाट माथि उठेर प्रविधिमा आधारित यातायात व्यवस्थापनतर्फ जानुपर्छ भन्ने मान्यतामा छौँ । त्यसका लागि एकीकृत ट्राफिक व्यवस्थापन प्रणाली लागू गर्न सरकारलाई निरन्तर सुझाव, छलफल र पहल गर्दै आएका छौँ ।’
एआईजी कार्कीले यातायात क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित बनाउन म्यानुअल टिकटिङको सट्टा अनलाइन टिकट प्रणालीमा जानुपर्ने र ट्राफिक व्यवस्थापनलाई प्रविधिमा आधारित बनाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याउनु भयो । हालको परम्परागत ट्राफिक व्यवस्थापन प्रणालीलाई आधुनिक बनाउन ‘इन्टिग्रेटेड ट्राफिक म्यानेजमेन्ट सिस्टम’ लागू गर्न सरकारलाई सुझाव दिइएको र यसका लागि विभिन्न सेमिनार तथा गोष्ठीहरूमार्फत ध्यानाकर्षण गराइएको उहाँले उल्लेख गर्नुभयो ।
जोर्डनको राष्ट्रिय फुटबल टोली नशामाले फिफा विश्वकपमा आफ्नो ऐतिहासिक पहिलो उपस्थिति जनाएसँगै देशभर उत्सवको वातावरण छाएको छ । बुधवार बिहानैदेखि हजारौँको सङ्ख्यामा जोर्डनी नागरिकहरू आफ्नो देशको खेल इतिहासकै यो महत्वपूर्ण क्षणको साक्षी बन्न भेला भएका थिए । लामो प्रतीक्षापछि पहिलो पटक फुटबलको महाकुम्भमा छनोट हुन सफल भएको यो उपलब्धिले जोर्डनमा अभूतपूर्व उत्साह जगाएको छ । यस उपलब्धिको सम्मानमा फुटबल खेल राष्ट्रिय गौरव र एकताको बलियो माध्यम बनेको छ ।
स्थानीय समय अनुसार बिहान ७ः०० बजे खेल सुरु हुने तालिका भए पनि समर्थकहरूको उत्साहका कारण देश बिहानैदेखि जाग्राम देखिएको थियो । जोर्डन सरकारले नागरिकहरूलाई खेल हेर्न र राष्ट्रिय टोलीको समर्थन गर्न सहज होस् भन्ने उद्देश्यले खेल हुने दिनहरूमा सरकारी कार्यालयहरू खुल्ने समय बिहान १०ः०० बजेसम्मका लागि सारेको छ ।
राजधानी अम्मानको मुटुमा रहेको ऐतिहासिक रोमन थिएटरलाई यस अवसरमा विशाल फ्यान जोनमा परिणत गरिएको छ । युवा मन्त्रालय, ग्रेटर अम्मान नगरपालिका र जोर्डन पर्यटन बोर्डको संयुक्त पहलमा आयोजित यस कार्यक्रममा प्राचीन ढुङ्गेली सिँढीहरूमा परिवार र युवाहरूको ठूलो उपस्थिति रहेको थियो ।
राजधानी बाहिरका समर्थकहरूका लागि पनि सरकारले देशका चार प्रमुख खेलकुद सहरहरू र ६० वटा युवा केन्द्रहरूमा ठूला डिजिटल स्क्रिनहरूको व्यवस्था गरेको छ ।
प्रतियोगिताको समूह चरणमा जोर्डनले अस्ट्रिया, अल्जेरिया र अर्जेन्टिनाको सामना गर्नेछ। यो ऐतिहासिक विश्वकप यात्राले जोर्डनको फुटबल विकासमा नयाँ अध्याय प्रारम्भ गर्ने विश्वास लिइएको छ ।





