मुग्लिन–पोखरा सडकखण्ड अन्तर्गत ऐनापहरामा एक यात्रुबाहक बस दुर्घटनामा परेको छ।
गोरखाबाट नारायणगढका लागि छुटेको ग २ ख १०७७ नम्बरको बस आइतबार दुर्घटनामा परेको हो। घटनाबारे थप विवरण आउन बाँकी रहेको तनहुँ प्रहरीले जनाएको छ।
तनहुँका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रामकृष्ण अधिकारीका अनुसार घटनास्थलबाट हालसम्म दुई जनाको उद्धार गरिएको छ। बस मर्याङ्दी नदीको किनारमा पल्टिएको अवस्थामा फेला परेको हो। बसमा कति यात्रु सवार थिए भन्ने यकिन भइनसकेको जनाइएको छ। थप यात्रुहरू बसमा थिए कि भनेर खोजी कार्य जारी रहेको छ।
यसअघि २०८१ साल भदौ ७ गते पनि ऐनापहरामा भारतीय तीर्थयात्री सवार बस मर्याङ्दी नदीमा खस्दा २७ जनाको मृत्यु भएको थियो।
पोखरा — फोटोग्राफर संघ गण्डकीले आफ्नो स्थापना दिवस तथा १८६औँ विश्व फोटोग्राफी दिवसको अवसरमा ‘मिराज राष्ट्रिय वैवाहिक फोटो प्रतियोगिता’ को घोषणा गरेको छ।
संघले फोटोग्राफरहरूको सम्मान, प्रविधिको ज्ञान अभिवृद्धि, व्यवसायिक उत्साह तथा मनोबल उच्च बनाउने उद्देश्यले प्रतियोगिता सञ्चालन गर्न लागेको हो। प्रतियोगिताको औपचारिक शुभारम्भ नेपाल पत्रकार महासंघ गण्डकी प्रदेश अध्यक्ष रमेश पौडेल र फोटोग्राफर संघ गण्डकीका अध्यक्ष नारायणबहादुर केसीले संयुक्त रूपमा ब्यानर सार्वजनिक गरेर गरे।
समारोहको उद्घाटनपछि सम्बोधन गर्दै प्रमुख अतिथि पौडेलले भने, “फोटोग्राफर संघ गण्डकीद्वारा आयोजना गरिएको प्रतियोगिता फोटोग्राफरहरूलाई प्रोत्साहित गर्ने अत्यन्त सराहनीय प्रयास हो। पत्रकारिता र फोटोग्राफी एक अर्काका पूरक हुन— यी दुईबीच नङ र मासुको सम्बन्ध छ।”
संघको स्थापना दिवसको दिन, भदौ २० गते सम्पन्न हुने प्रतियोगिता अन्तर्गत विभिन्न ६ विधाहरू सार्वजनिक गरिएको छ। ‘बेस्ट वैवाहिक फोटो अवार्ड’ का विजेतालाई नगद रु. १५,५५५, ट्रफी र प्रमाणपत्र प्रदान गरिनेछ भने अन्य विधाका विजेताहरूलाई ट्रफी र प्रमाणपत्र प्रदान गरिनेछ।
उक्त प्रतियोगिता वर्षभरि संस्थाको आधिकारिक फेसबुक पेज र सामाजिक सञ्जालमार्फत निरन्तर सञ्चालन हुनेछ। प्रत्येक महिनाका उत्कृष्ट फोटोहरू गुगल फर्ममार्फत संकलन गरी अन्तिम छनोटमा समावेश गरिनेछ।
संस्थाका वरिष्ठ उपाध्यक्ष तुलसीराम सुवेदीले वैवाहिक फोटोग्राफीलाई व्यवसायिक आम्दानीको प्रमुख स्रोतको रूपमा विकास गर्न प्रतियोगिता आयोजना गरिएको जानकारी दिए। उनले गण्डकी प्रदेशका प्राकृतिक सौन्दर्यहरू उजागर गर्न र आन्तरिक पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न ‘नेचर एन्ड ल्यान्डस्केप’ विधामा पनि प्रतियोगिता समावेश गरिएको बताए।
यो विधाअन्तर्गत गण्डकी प्रदेशभित्र खिचिएका तस्बिरहरू मात्र मान्य हुनेछन्, तर सहभागिता भने देशैभरिका फोटोग्राफरहरूले गर्न पाउनेछन्। यस विधाको बेस्ट फोटोले नगद रु. १०,००१, ट्रफी र प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नेछ। साथै उत्कृष्ट १० तस्बिरलाई विशेष सम्मान प्रदान गरिनेछ।
कार्यक्रममा पर्वत फोटोग्राफर संघका अध्यक्ष तथा पर्वत जिल्ला संयोजक विजय शर्मा जैसी, संस्थाका पूर्व सल्लाहकार तथा पत्रकार इन्द्रप्रसाद पौडेल, नेपाल फोटोग्राफर महासंघका केन्द्रीय सदस्य रविनाथ दाहाल, प्रेस स्वतन्त्रता सेनानी पदमपाणि रेग्मी लगायतले शुभकामना मन्तव्य व्यक्त गरेका थिए।
संघका अध्यक्ष नारायणबहादुर केसीको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रममा कोषाध्यक्ष रामचन्द्र पोखरेलले स्वागत मन्तव्य राखेका थिए भने कार्यक्रम सञ्चालन महासचिव प्रेमप्रसाद पराजुलीले गरेका थिए।
संघका अध्यक्ष नारायणबहादुर केसीको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रममा कोषाध्यक्ष रामचन्द्र पोखरेलले स्वागत मन्तव्य राखेका थिए भने कार्यक्रम सञ्चालन महासचिव प्रेमप्रसाद पराजुलीले गरेका थिए।
Pokhara TV
अमेरिकाको ओहायो राज्यमा विश्वकै सबैभन्दा पाको उमेरको बच्चा जन्मिएको छ — जसको वास्तविक उमेर ३० वर्ष पुगेको छ। नवजात शिशुको नाम थेडियस डेनियल पियर्स राखिएको छ।
“पाको उमेरको शिशु” भन्ने शब्दावली सुन्दा अपत्यारिलो लाग्न सक्छ, तर यो सत्य हो। वास्तवमा, थेडियसको जन्म हालै भए पनि उनको भ्रूण सन् १९९४ मा नै फ्रिज गरिएको थियो। सोही ३० वर्ष पुरानो भ्रूणबाट अहिले उनको जन्म भएको हो।
न्यूयोर्क पोस्टका अनुसार, ओहायो निवासी ३४ वर्षीया लिन्डसे र ३५ वर्षीय टिम पियर्स थेडियसका माता–पिता हुन्। सन् २०२४ को जुलाई २६ मा जन्मिएका थेडियसको भ्रूण एक आइभिएफ (IVF) केन्द्रमा सन् १९९४ मै विकास गरिएको थियो। त्यो बेला टिम र लिन्डसे आफैं ४/५ वर्षका मात्र थिए, जसका कारण छोरा र आमाबाबुको उमेरको अन्तर केवल चार वर्ष मात्र रहेको छ।
सबैभन्दा लामो समयपछि जन्मिएको शिशु
यो घटनासँगै थेडियसले “संसारको सबैभन्दा वृद्ध भ्रूणबाट जन्मिएको शिशु” को कीर्तिमान कायम गरेका छन्। MIT Technology Review सँगको कुराकानीमा आमाले भनिन्, “हामीले कीर्तिमानको लागि होइन, सन्तानको आशाले भ्रूण ग्रहण गरेका थियौं। ३० वर्ष पुरानो भ्रूण काम गर्छ भन्ने हामीले कल्पनासमेत गरेका थिएनौं।”
विवाहको सात वर्षपछि पनि सन्तान प्राप्तिमा असफल भएपछि लिन्डसे दम्पत्ति एउटा कार्यक्रममा सहभागी भए जहाँ उनीहरूलाई थेडियसको भ्रूण प्रदान गरिएको थियो।
दिदी ३० वर्षकी, भान्जी १० वर्षकी
थेडियससँग सम्बन्धित अर्को अनौठो तथ्य के छ भने — उनको एउटी ३० वर्षीया दिदी पनि छिन्, जसकी १० वर्षीया छोरी छ। थेडियसको भ्रूण सन् १९९४ मा लिन्डा आर्चर्ड र उनका तत्कालीन पतिका लागि IVF उपचार अन्तर्गत तीन अन्य भ्रूणसँगै विकास गरिएको थियो। सो भ्रूणमध्ये एकलाई प्रत्यारोपण गरिएपछि एक छोरी जन्मिएकी थिइन् — ती अहिले ३० वर्षकी भई आमासमेत बनेकी छिन्।
बाकी तीन भ्रूणलाई क्रायोजेनिक रूपमा फ्रिज गरिएको थियो। लिन्डाले ती भ्रूणहरूलाई “तीन साना आशाहरू” भनेर सम्बोधन गर्थिन्। पछि सम्बन्धविच्छेद भएपछि उनले थप सन्तान जन्माउने योजना त्यागिन्, तर भ्रूण संरक्षण शुल्क (प्रति वर्ष १००० डलर) तिर्इरहिन्।
दानमार्फत भ्रूण हस्तान्तरण
अन्ततः लिन्डाले आफ्ना भ्रूणहरू नाइटलाइट क्रिश्चियन एडप्शन एजेन्सीमार्फत दान गर्ने निर्णय गरिन्। उक्त संस्था भ्रूण दाता र ग्रहण गर्न चाहने दम्पतीहरूलाई भेटाउने प्लेटफर्म हो। त्यही कार्यक्रममा पियर्स दम्पतीले लिन्डासँग सम्पर्क गरे र उनले एक भ्रूण प्रदान गरिन्।
लिन्डा आर्चर्डका अनुसार, जब उनले लिन्डसेबाट नवजात शिशुको तस्वीर प्राप्त गरिन्, खुसीको सीमा नै रहेन। उनले भनिन्, “थेडियसको अनुहार मेरी छोरीकै जस्तो देखिन्छ।” उता, लिन्डसे पनि अति खुसी छिन् — उनले केवल सन्तानलाभ मात्रै होइन, एउटा अद्वितीय इतिहास पनि बनाएकी छन्।
पर्सा जिल्लामा श्रीमतीको कुटपिट गरी हत्या गरेको आरोपमा एक व्यक्ति पक्राउ परेका छन्।
जिराभवानी गाउँपालिका–५, शंकरसरैया मुसहर टोलका २४ वर्षीया अस्पतलिया देवीको हत्या अभियोगमा उनका श्रीमान् जितन माझीलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको हो।
प्रहरीको केन्द्रीय समाचार कक्षका अनुसार, शनिबार साँझ उनी पक्राउ परेका हुन्।
शुरुआती अनुसन्धानमा वादविवादको क्रममा जितन माझीले श्रीमतीलाई कुटपिट गर्दा घटनास्थलमै मृत्यु भएको पाइएको छ।
हाल उनलाई नियन्त्रणमा लिएर घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।
सामान्यत: चितुवाले जीवजन्तु सिकार गरेको खबरहरू सुन्न पाइन्छ । तर भारतमा भने यसको ठ्याक्कै विपरीत घटना घटेको छ — जुन एकदमै अपवादपूर्ण छ ।
भारतको उत्तर प्रदेशस्थित अमेठी जिल्लामा एक चितुवा भैंसीको आक्रमणबाट मरेको पुष्टि भएको छ । शनिबार राति अमेठीको मुसाफिरखाना थाना क्षेत्र अन्तर्गत रहेको गाउँमा चितुवा भैंसीको बथानमा पसेर पाडो सिकार गर्न खोज्दा भैंसीको समूहले आक्रमण गरेको थियो ।
भैंसीहरूको आक्रमणमा परी चितुवा गम्भीर घाइते भयो र केही समयपछि मृत्यु भयो । भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार, यो घटना वास्तवमै दुर्लभ र अपत्यारिलो मानिएको छ ।
चितुवा मारिनु अघि सोही दिन दिउँसो उसले पाँच जना मानिसलाई आक्रमण गरेर घाइते बनाएको थियो । अमेठी जिल्लाका मेजिस्ट्रेट (प्रमुख जिल्ला अधिकारी) सञ्जय चौहानले चितुवाको मृत्यु भैंसीकै आक्रमणबाट भएको पुष्टि गरेका छन् ।
चितुवा मुसाफिरखाना क्षेत्रको भैंदपुर र बिरईपुर गाउँमा पसेर स्थानीय बासिन्दाबीच त्रास फैलाएको थियो । त्यसपछि वन विभाग, प्रहरी र प्रशासनको संयुक्त टोलीले चितुवालाई नियन्त्रणमा लिन अभियान चलाएको थियो ।
चितुवालाई समात्न जाल बिछ्याइयो, पिंजडासमेत तयारी अवस्थामा राखियो, ड्रोन र पावरफुल लाइटहरू प्रयोग गरियो । तर यी प्रयासहरू सफल हुन सकेनन् ।
अन्ततः चितुवा गाउँकै भैंसीको बथानमा पसेपछि, त्यहीँ उसमाथि भैंसीहरूको सामूहिक आक्रमण भयो र त्यसैबाट उसको मृत्यु भयो । यो घटना वन्यजन्तु र मानवबीचको सम्बन्धमा एउटा अनौठो तर वास्तविक घटना बनेको छ ।
भारतमा आयोजित म्याट्रिक्स फाइट नाइट (एमएफएन १७) मा बान्टमवेट च्याम्पियन बनेका नेपालका रवीन्द्र ढाँट अहिले देश-विदेशबाट बधाईका ओइरोमा छन्।
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीदेखि कलाकार, खेलप्रेमी र सर्वसाधारणसम्मले सामाजिक सञ्जालमार्फत उनलाई बधाई दिइरहेका छन्। प्रधानमन्त्री ओलीले लेखेका छन्ः
“भारतका चोङ्गरेङ कोरेनलाई हराउँदै रवीन्द्र ढाँट म्याट्रिक्स फाइट नाइट (एमएफएन १७) मा बान्टमवेट च्याम्पियन बन्न सफल हुनुभएको छ। पहिलो पटक नेपाललाई उपाधि दिलाउन सफल रवीन्द्रलाई हार्दिक बधाई।”
गायिका रचना रिमालले सो प्रतियोगितासम्बन्धी चारवटा पोस्ट गरेकी छन्। खेल सुरु हुनुअघि उनले ढाँटलाई ‘नेपालको बाघ’ भन्दै फोटो सेयर गर्दै लेखेकी थिइन्,
“ह्याट! रियल नेपाली टाइगर। अ च्याम्पियन।”
खेलपछि पुनः लेखिन्ः
“हिजोको खेल लाइभ हेरेर पनि आज फेरि बारम्बार खोजी–खोजी हेर्ने म बाहेक को–को हुनुहुन्छ?”
निर्माता सन्तोष सेनले लेखेका छन्,
“जब बिहान नेपाल आमाको झण्डा ओढेर युद्ध मैदानतिर जाँदै थिएँ, मनभित्र एउटै भावना थियो—आज हाम्रा वीर योद्धाको बलिदानीले यो झण्डाको शिर उचो बनाउनेछ।”
फिल्मकर्मी, संगीतकर्मी र विभिन्न विधाका कलाकारहरूले पनि सामाजिक सञ्जालमार्फत बधाई व्यक्त गरेका छन्।
विजयी घोषित भएलगत्तै रवीन्द्रले भारतीय मिडियासँग कुराकानी गर्दै बताएः
“एमएफएनमा आउनका लागि ज्याकी श्राफलाई धन्यवाद। उहाँले मेरो फाइट हेर्नुभयो र मलाई बोलाउनुभयो। म ३ वर्षदेखि यहाँ आउन प्रयास गरिरहेको थिएँ। सबैलाई धन्यवाद। नेपालबाट यहाँ आइदिनु भएकाहरूलाई धन्यवाद। जय नेपाल। जय हनुमान।”
रिंगमा भारतीय प्रतिस्पर्धीसँग भिड्दै गर्दा दर्शकदीर्घामा अभिनेता ज्याकी श्राफ र अर्का कलाकार गुल्सन ग्रोवर पनि उपस्थित थिए। विजयी रवीन्द्रलाई ज्याकी श्राफकी पत्नी तथा म्याट्रिक्स फाइट नाइट की प्रवर्धक आयशा श्राफले पुरस्कार प्रदान गरेकी थिइन्।
रवीन्द्रले भ्लगर सिसन बानियाँदेखि मेन्टरको रूपमा साथ दिने दिविजलाई समेत विशेष धन्यवाद दिएका छन्।
उनको जितसँगै सामाजिक सञ्जालमा नेपाली फ्यानहरूले उत्साहपूर्वक बधाई दिइरहेका छन् भने केहीले हल्का व्यङ्ग्य पनि गरेका छन्। एक जना फ्यानले त लेखेका छन्ः
“अब त बलिउड अभिनेता अक्षय कुमारले रवीन्द्र ढाँटको जीवनमा आधारित बायोपिक बनाउन सक्छन्!”
सप्तरीमा प्रहरीले हवाई फायर गरेर दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ पर्नेमा बडिविरपुर–१ का विशाल राय र डाक्नेश्वरी–७ का मनोज राय रहेका छन्।
उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिन प्रहरी अधिकारीहरूले दुई राउन्ड हवाई फायर गरेका थिए। जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीका एसएसपी कृष्ण कोइरालाले उक्त जानकारी दिएका हुन्।
पक्राउ परेकाहरूको साथबाट २०० ग्राम खैरो हेरोइन बरामद गरिएको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ।
नारायणगढ–बुटवल सडक विस्तार आयोजना सम्पन्न गर्नुपर्ने म्याद अन्तिम पटकका लागि एक वर्ष थप गरिएको छ। आयोजनाका अनुसार थपिएको नयाँ म्याद २०८३ साल साउन ९ गतेसम्म कायम गरिएको छ। सो म्यादभित्र सम्पूर्ण कार्य सम्पन्न गरिनुपर्नेछ।
आयोजनाका एक अधिकारीले भने, “हाल सडक विस्तारको भौतिक प्रगति ७० प्रतिशत पुगेको छ। बाँकी काम यस म्यादभित्रै सम्पन्न हुनेछ भन्ने विश्वास दिलाउन चाहन्छौं।”
यद्यपि ७० प्रतिशत काम सम्पन्न भइसके पनि सुस्त गतिमा कार्य भइरहेको भन्दै सरकारप्रति आलोचना भइरहेको छ।
कुल ११४.५३ किलोमिटर लामो यो सडक खण्डमा दाउन्ने क्षेत्र बाहेक सबै स्थानमा कालोपत्रे कार्य सम्पन्न भइसकेको आयोजनाले जानकारी दिएको छ। यी खण्डहरूमा यात्रा सहज र सुविधाजनक भइसकेको जनाइएको छ।
तर दाउन्ने क्षेत्रको १३ किलोमिटर सडकमा अझै पनि यात्रा कष्टकर रहेको छ। विशेषतः वर्षायाममा सवारीसाधन चिप्लिने समस्या देखिने भएकाले यात्रुहरूलाई कठिनाइ हुने गरेको छ।
आयोजनाका अनुसार दाउन्ने खण्डको निर्माण कार्य यसै हिउँदभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। त्यसपछि नारायणगढ–बुटवल सडक पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आएर यात्रुहरूको यात्रा सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
आइतबार एकैदिन सुनको मूल्य तोलामा ३ हजार ४ सय रुपैयाँले बढेको छ।
नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार, आइतबार प्रतितोला १ लाख ९६ हजार ५ सय रुपैयाँ कायम गरिएको छ।
अघिल्लो कारोबार दिन शुक्रबार सुनको भाउ प्रतितोला १ लाख ९३ हजार १ सय रुपैयाँ थियो।
यसअघि, वैशाख ९ गते सुनको भाउ अहिलेसम्मकै उच्च विन्दु १ लाख ९७ हजार ९ सय रुपैयाँ पुगेको थियो।
चाँदीको भाउ पनि बढ्यो
त्यस्तै, चाँदीको मूल्य पनि तोलामा १५ रुपैयाँले वृद्धि भएको छ।
अघिल्लो दिन प्रतितोला २,२३५ रुपैयाँ रहेको चाँदीको मूल्य आइतबार २,२५० रुपैयाँ पुगेको हो।
‘ए’, ‘बी’, ‘ओ’ जस्ता रक्त समूहहरूबारे तपाईंले सुन्नुभएकै होला। तर यिनका अतिरिक्त पनि केही दुर्लभ रक्त समूहहरू हुन्छन्। हालै भारतमा यस्तै एक नयाँ रक्त समूहको खोज भएको छ, जसको नाम ‘सीआरआईबी (CRIB)’ राखिएको छ।
सीआरआईबी नाममा प्रयोग भएको ‘सी’ ले क्रोमर (Cromer) प्रणालीलाई जनाउँछ, जुन हालसम्म मान्यता प्राप्त ४७ रक्त समूह प्रणालीमध्ये एक हो। ‘आई’ ले इन्डिया (भारत) र ‘बी’ ले बेंगलुरु जनाउँछ।
यो रक्त समूह बेंगलुरु निवासी ३८ वर्षीया एक महिलामा पत्ता लागेको हो।
शल्यक्रियामा अप्ठेरो
उक्त महिलाको मुटुको शल्यक्रिया गर्नुपर्ने थियो। तर डाक्टरहरूले उनको रक्त समूह पत्ता लगाउन नसकेका कारण सामान्यतया शल्यक्रियापूर्व राखिने १–२ पिन्ट रगत समेत सुरक्षित नराख्ने निर्णय गरे।
शल्यक्रिया अन्ततः बिना रगत चढाइ सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको थियो।
११ महिनापछि पुष्टि
डाक्टर अंकित माथुर, जो बेंगलुरुस्थित रोटरी–टीटीके ब्लड सेन्टरका अतिरिक्त चिकित्सा निर्देशक हुन्, ती दिन सम्झिँदै राहतको सास फेर्छन्।
कोलारको आरएल जलप्पा अस्पतालमा शल्यक्रिया तय गरिएको थियो, जहाँ डा. माथुर प्रमुख सम्पर्क व्यक्ति थिए।
अन्य रक्त समूहसँग मेल नखाने
डा. माथुरले बीबीसीसँग भने,
“महिलाको रक्त समूह कुनै पनि प्रचलित समूहसँग मेल खाँदैनथ्यो। हामीले विभिन्न ब्लड ग्रुपसँग मिसाएर परीक्षण गर्यौं, तर हरेकपटक प्रतिक्रिया देखाइरह्यो।”
त्यसपछि महिलाको परिवारका २० जनाको रगत परीक्षण गरियो। सबैले सहयोग गरे, तर कसैको पनि रगत मेल खाएन।
रगत बेलायत पठाइयो
नमिल्ने अवस्था आएपछि नमुना ब्रिस्टल, बेलायतस्थित International Blood Group Reference Laboratory (IBGRL) मा पठाइयो।
१० महिनाको विश्लेषणपछि, महिलाको रगतमा युनिक एन्टिजेन भएको पुष्टि भयो।
त्यसपछि यो जानकारी अन्तर्राष्ट्रिय संस्था ISBT (International Society of Blood Transfusion) मा पठाइयो।
ISBT ले उक्त रक्त समूहलाई ‘सीआरआईबी’ नाम दिँदै औपचारिक मान्यता दियो।
यस वर्ष जुन महिनामा इटालीको मिलानमा आयोजित ISBT को ३५औं सम्मेलनमा यसको घोषणा गरियो।
क्रोमर समूहमा नयाँ पहिचान
डा. माथुरका अनुसार,
“अहिलेसम्म क्रोमर प्रणालीमा २० एन्टिजेन पहिचान भइसकेका थिए। ‘सीआरआईबी’ २१औं एन्टिजेन बनेको हो।”
जीन र आनुवंशिक फरक
सामान्यतः कुनै व्यक्तिको रक्त समूह बाबु–आमाबाट प्राप्त जीनमा निर्भर गर्छ।
तर यस केसमा,
“हामीले सोचेका थियौं परिवारमा कसैमा त्यो एन्टिजेन होला, तर कसैमा थिएन। केवल आधा जीन कोड देखियो,” डा. माथुर भन्छन्।
आपतकालीन अवस्थाको उपाय
त्यस्ता बिरामीहरूलाई सामान्य रगत चढाए शरीरले बाह्य तत्व ठानी एन्टिबडी बनाउँछ।
त्यसैले यस्ता केसमा दुई विकल्प हुन्छन्:
-
उस्तै रक्त समूह भएको व्यक्ति परिवार वा विश्वभरबाट खोज्ने।
-
बिरामीकै रगत संकलन गरेर राख्ने र आपतकालीन अवस्थामा प्रयोग गर्ने (Autologous Blood Transfusion)।
यो विधि असामान्य नभए पनि विशेष केसहरूमा अपनाइन्छ।
समानता बम्बे ब्लड ग्रुपसँग
सीआरआईबी रक्त समूह पनि ४७ मान्य समूहमध्ये एक हो, जसमा हालसम्म करिब ३०० एन्टिजेन पहिचान भइसकेका छन्।
डा. स्वाति कुलकर्णी, मुम्बईस्थित ICMR–NIIH की पूर्व उपनिर्देशक, यो केसलाई १९५२ मा पत्ता लागेको बम्बे ब्लड ग्रुपसँग तुलना गर्छिन्।
उनका अनुसार,
“बम्बे फेनोटाइप भएका मानिसमा A र B एन्टिजेन हुँदैन, तर तिनीहरूले अन्य रक्त समूहबाट रगत लिन सक्दैनन्।”
बम्बे ब्लड ग्रुप विश्वभर १० लाखमा एक जनामा, तर मुम्बईमा १० हजारमा एक जनामा देखिन्छ।
कोलारकी महिलाको केसमा पनि यस्तै अवस्था छ – उनी कसैबाट पनि रगत लिन सक्दिनन्, तर अरूलाई दिन सक्छिन्।
भारतमा अन्य दुर्लभ रक्त समूह
भारतमा यसअघि पनि Indian Blood Group System पहिचान गरिएको थियो, जुन १९७३ मा ICMR–NIIH ले पत्ता लगाएको थियो।
दुर्लभ रक्तदाता सूचीको तयारी
NIIH अहिले Rare Blood Donor Registry तयार पारिरहेको छ।
यो डेटाबेसमा यस्ता दुर्लभ रक्त समूह भएका दाताहरूको विवरण संकलन गरिन्छ, जसले आपतकालीन स्थितिमा सहयोग पुर्याउन सक्दछ।
डा. कुलकर्णी भन्छिन्,
“थालेसिमियाजस्ता रोगमा बारम्बार रगत चढाउनुपर्दा शरीरमा एन्टिबडी बनाउने सम्भावना बढी हुन्छ, जुन ८–१०% बिरामीहरूमा देखिन्छ। सामान्य जनसंख्यामा यो दर १–२% मात्र हुन्छ।”
