एगा पोखराको कच्चा पदार्थ संबन्धी जानकारी तथा सिप बिकास कार्यक्रम अन्र्तगत गरिएको अबलोकन भ्रमण अन्र्तगत बागलुङ्ग जिल्लाको ताराखोला गाऊपालिकामा रहेको अल्लो उद्योगको भ्रमण सम्पन्न भएको छ । नेपाली उत्पादनलाई बजारीकरणको लागि सहजीकरण गर्ने उद्धेश्यले एगाले भ्रमण गरेको एगा पोखराका अध्यक्ष गोकर्ण लम्सालले जानकारी दिनुभयो । स्वदेशमा उत्पादन भएका बस्तुको बिस्व बजारमा पुग्नका लागि आफुहरुको पनि सहकार्य आबस्यक ठानी भ्रमण गरिएको सो अबसरमा उहाँले जानकारी दिनुभयो । करिव एक हप्ताको भ्रमण अबधीमा एगाले प्युठान र बागलुङ्ग जिल्लाका बिभिन्न उद्योगहरुको अबलोकन तथा अनुभव साटासाट गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । ५३ जनाको टोलीले अबलोकन भ्रमण पछि पोखराको पर्यटकिय क्षेत्र लेकसाईडमा उद्योग बाट उत्पादित बस्तुहरुकोे बजारीकरण गर्ने बाताबरण र्निमाणका लागि सहजिकरण गर्ने बताइएको छ । नेपाललाई बिस्वभरी परिचित गराउनका लागि जसरी बिगत देखि एगाले भुमिका र्निभाह गरिरहेको छ त्यसरीने नेपाली बस्तुको उत्पादन तथा बजारीकरणमा टेवा पुर्याउने यो भ्रमणको लक्ष रहेको अध्यक्ष लम्सालले जानकारी दिनुभयो ।

१ असार। आम जनता पार्टी (आजपा) का अध्यक्ष प्रभु साहले प्रतिनिधि सभाका सभामुख देवराज घिमिरेको भूमिकामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएका छन् । प्रतिनिधि सभाको चौथो र पाँचौं ठूलो दल अवरोध र विरोधमा रहँदा पनि संसद् सञ्चालन गरिएको भन्दै उनले सभामुखको निष्पक्षतामाथि प्रश्न गरेका हुन् । साहले संसद्मा कुनै दलका सांसद सिटमा उभिँदा संसद् अवरुद्ध हुने तर अर्को दलले वेल घेराउ र नाराबाजी गर्दा अवरोध नहुने दोहोरो मापदण्डको आलोचना गरे । उनले भने, “यो कस्तो विभेद हो ? म संसद् अवरोधको परिभाषा जान्न चाहन्छु ।” सभामुखले सबै दल र सांसदको कुरा समान रूपमा सुन्नुपर्ने उनको जोड छ ।

साहले सभामुखको तटस्थ भूमिका हुनुपर्नेमा जोड दिँदै वर्तमान व्यवहारप्रति दुख व्यक्त गरे । उनले भने, “सभामुख सबैको साझा हुनुपर्छ, तर आजको व्यवहारले आश्चर्य लागेको छ । सबै सांसद र दल बराबर छन्, तर चौथो र पाँचौं दलको विरोधलाई बेवास्ता गरिएको छ, यो गलत छ ।” उनले संसद्को वातावरण शान्त र सहज बनाउन सभामुख र सत्तापक्षले तत्काल पहल गर्नुपर्ने माग गरे ।

संसद्मा अवरोध र नाराबाजीबीच बैठक सञ्चालन

प्रतिनिधि सभाको बैठक राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को वेल घेराउ र नाराबाजी तथा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) को बहिष्कारका बीच सञ्चालित थियो । रास्वपाका सांसदहरू वेलमा नाराबाजी गरिरहेका थिए भने राप्रपाले बैठक पूर्ण रूपमा बहिष्कार गरेको थियो । यस्तो अवस्थामा पनि सांसदहरूले बजेटमाथिको सामान्य छलफलमा भाग लिएको दृश्यलाई साहले अमिल्दो भनेर टिप्पणी गरे । उनले व्यंग्यात्मक रूपमा भने, “विगतमा नाराबाजी छोटो समयका लागि हुन्थ्यो, तर आज नयाँ रेकर्ड कायम भएको छ, यसका लागि शुभकामना !” उनले सरकारसँग दुई तिहाइको समर्थन हुँदा पनि संसद्को वातावरण शान्त बनाउन नसकेको भन्दै संवेदनशीलता देखाउन आग्रह गरे ।

साहले भोजपुरी उखान “हडबडीको विवाह, कन्पटीमा सिन्दुर” उल्लेख गर्दै हतारमा गरिएका निर्णयले उचित नतिजा नदिने बताए । उनले संसद्को अस्थिर वातावरणप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै सहज छलफलको वातावरण बनाउन जोड दिए ।

सभामुखसँग साहको सवाल–जवाफ

बजेटमाथिको छलफलका लागि साहलाई बोल्ने समय दिइएको थियो, तर उनले संसद्को अवरोध र अशान्त वातावरणमाथि प्रश्न उठाए । सभामुखले पटक–पटक उनलाई विषयमा केन्द्रित हुन आग्रह गरे । सवाल–जवाफका क्रममा साहले भने, “सभामुखज्यू, यो वातावरण छलफलका लागि उपयुक्त छैन । मैले कुन विषयमा बोल्ने ?” उनले संसद् अवरोधको परिभाषा माग्दै एक दलको सिटार्ड विरोधलाई अवरोध मान्ने र अर्कोको नाराबाजीलाई बेवास्ता गर्ने दोहोरो मापदण्डप्रति आलोचना गरे । सभामुखले भने, “माननीय सदस्य, विषयमा केन्द्रित भएर आफ्नो अभिव्यक्ति दिनुहोस् ।”

साहले बजेटमाथिको छलफल प्रभावकारी बनाउन संसद्को वातावरण शान्त हुनुपर्ने बताए । उनले बजेटले बिचौलियालाई फाइदा पु¥याएको, नेपाली जनतालाई निराश बनाएको र प्राकृतिक स्रोतको दुरुपयोग हुने गरी आएको आरोप लगाए । उनले भने, “यो बजेट कसका लागि हो ? बिचौलियाले उत्सव मनाइरहेका छन्, नेताहरूको घरमा भोजभतेर चलिरहेको छ, तर जनता चिन्तित छन् ।” उनले संसद्को अशान्त वातावरणलाई नियतवश सिर्जना गरिएको शंका व्यक्त गर्दै धमिलो पानीमा माछा मार्ने प्रयास भएको आशंका गरे ।

निष्कर्ष

प्रभु साहले सभामुखको भूमिका, संसद्को वातावरण र बजेटमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएका छन् । उनले सभामुखलाई तटस्थ र निष्पक्ष भएर सबै दलको कुरा सुन्न आग्रह गरेका छन् । साथै, सरकार र सत्तापक्षलाई संसद्को सहज वातावरण बनाउन पहल गर्न आह्वान गरेका छन् । उनको यो अभिव्यक्तिले संसद् सञ्चालनको शैली र बजेटको प्राथमिकतामाथि व्यापक बहसको आवश्यकता देखाएको छ ।

सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को बजेट असार १ गते आइतबार प्रदेश सभामा प्रस्तुत गर्ने भएको छ। आर्थिक मामिलामन्त्री बहादुर सिंह थापाले साँझ ५ बजे बस्ने प्रदेश सभा बैठकमा बजेट पेस गर्ने कार्यसूची तय भएको छ। प्रदेश सभा सचिवालयका सूचना अधिकारी युवराज जैशीले यो जानकारी दिएका छन्।
प्रदेश सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को ३१ अर्ब ६२ करोड बराबरको बजेटकै आसपासमा नयाँ बजेट ल्याउने तयारी गरेको छ। आर्थिक सर्वेक्षणअनुसार चालु वर्षको चैत मसान्तसम्म ८ अर्ब ७९ करोड ५१ लाख मात्र खर्च भएको छ, भने १० अर्ब ९८ करोड ९ लाख बचत र ३ अर्ब ८५ लाख ६६ हजार राजस्व घाटा रहेको छ।

प्रदेश सरकारले प्रत्यक्ष निर्वाचित सांसदलाई ५ करोड र समानुपातिक सांसदलाई ३ करोडसम्मका योजना वितरण गर्ने सहमति गरेको छ। यसअनुसार ५२ जना सांसद (एक निलम्बित बाहेक) का लागि २ अर्ब १८ करोड बराबरका योजना बजेटमा समावेश गरिएका छन्। सांसदहरूले विषयगत मन्त्रालयमा आफ्ना योजनाहरू बुझाइसकेका छन्।

सर्वोच्च अदालतले सांसद सिफारिसमा आधारित पूर्वाधार विकास कार्यक्रम खारेज गरिसकेको अवस्थामा सुदूरपश्चिम सरकारको यो निर्णय विवादास्पद बनेको छ। यस्तो योजना वितरणले बजेटको प्रभावकारिता र पारदर्शितामाथि प्रश्न उठेको छ।

पोखरा, १ असार २०८२ । नेकपा माओवादी केन्द्र पोखरा महानगर कमिटीको तेस्रो अधिवेशनअन्तर्गत आइतबार सम्पन्न निर्वाचनमा हरिप्रसाद भण्डारी अध्यक्षमा निर्वाचित भएका छन् । उनले जनकराज पराजुलीलाई १६ मतान्तरले पराजित गरे । कुल ८६ सदस्य मतदाता रहेको निर्वाचनमा भण्डारीले ५१ मत प्राप्त गरे भने पराजुलीले ३५ मत प्राप्त गरे । पराजित पराजुली निवर्तमान सचिव थिए ।

निर्वाचनमा उपाध्यक्ष पदमा अर्जुन मल्ल, देवीमाया अधिकारी र पुष्पकमल ढुंगाना विजयी भए । मल्लले ५४, अधिकारीले ५३ र ढुंगानाले ४९ मत प्राप्त गरे । उनीहरूका प्रतिस्पर्धी गीता खनालले ३२ र दयाराम तिवारीले १० मत प्राप्त गरे ।

सचिव पदमा सूर्यप्रकाश तिवारी यसअघि नै सर्वसम्मत निर्वाचित भइसकेका छन् । कोषाध्यक्षमा अनिल परियारले रामप्रसाद पाण्डेलाई १४ मतान्तरले पराजित गरे । परियारले ४९ मत प्राप्त गर्दा पाण्डेले ३५ मत प्राप्त गरे । सहसचिवमा चन्द्रबहादुर गुरुङले भीम नेपालीलाई १९ मतान्तरले पराजित गरे । गुरुङले ५२ मत प्राप्त गरे भने नेपालीले ३३ मत प्राप्त गरे ।

यो निर्वाचनलाई कास्कीमा प्रतिष्ठाको लडाइँका रूपमा हेरिएको थियो । निर्वाचन परिणामले पोखरा महानगर कमिटीको नेतृत्वमा नयाँ जोश र जिम्मेवारी थपिएको स्थानीय नेताहरूले बताएका छन् ।

प्राचीन मिश्रकी अन्तिम फारोह क्लियोपेट्रा सातौं, ई.पू. ६९ मा प्टोलमी राजवंशका राजा प्टोलमी बाह्रौँ आउलेट्स र एक अज्ञात आमाबाट जन्मिएकी थिइन्। ग्रीक भाषा कोइन बोल्ने यो राजवंशकी एकमात्र सदस्य थिइन्, जसले मिश्रको स्थानीय भाषा सिकेर जनतासँग नजिक हुने प्रयास गरिन्। १८ वर्षको उमेरमा पिताको मृत्युपछि भाइ प्टोलमी तेह्रौँसँग मिलेर शासन सम्हालिन्, तर भाइको एकल शासनको चाहनाले गृहयुद्ध निम्त्यायो। सिरियामा शरण लिएर उनले रोमन सेनापति जुलियस सिजरसँग सम्पर्क जोडिन्, जसले उनको सत्तारोहणको बाटो खोलिदियो। क्लियोपेट्रा र सिजरबीचको रोमान्टिक सम्बन्धले मिश्रको सत्तामा उनको पकड बलियो बनायो। सिजरको सहयोगमा भाइ प्टोलमी तेह्रौँको मृत्युपछि उनले अर्को भाइ प्टोलमी चौधौँसँग विवाह गरिन् र सिजरबाट छोरा सिजेरियन जन्माइन्। तर, ई.पू. ४४ मा सिजरको हत्यापछि उनको रोमन सपना अधुरै रह्यो। भाइलाई विष खुवाएको हल्लाले अलेक्जान्द्रिया फर्किन्, जहाँ उनले रोमन राजनीतिसँग सम्बन्धलाई निरन्तरता दिइन्।

रोमन सैन्य नेता मार्क एन्टनीसँगको भेटले क्लियोपेट्राको जीवनमा नयाँ मोड ल्यायो। ई.पू. ४१ मा टर्कीको टार्ससमा भएको भेटमा उनको भव्यता र बुद्धिमत्ताले एन्टनीलाई मोहित बनायो। उनीहरूको प्रेम र गठबन्धनले मिश्र र रोमको सम्बन्धलाई थप बलियो बनायो, तर एन्टनीको क्लियोपेट्राप्रतिको मोहले रोमन जनतामा असन्तुष्टि फैलायो। ई.पू. ३१ को ‘ब्याटल अफ एक्टियम’मा एन्टनीको पराजयले उनको पतनको बाटो खोल्यो।

एन्टनीको आत्महत्यापछि अक्टाभियनले क्लियोपेट्रालाई बन्दी बनाएर रोममा अपमानजनक परेडको योजना बनाए। यो थाहा पाएर उनले आफ्नो समाधिस्थलमा विष प्रयोग गरी आत्महत्या गरिन्, जसले प्टोलमी राजवंशको अन्त्य र मिश्रको रोमन अधीनता निम्त्यायो। उनको समाधिस्थल र सौन्दर्यको वास्तविकता आज पनि रहस्यमय छ। केही सिक्कामा उनको सामान्य अनुहार देखिन्छ, तर रोमन लेखक प्लुटार्कले उनको बुद्धि र आकर्षणको प्रशंसा गरेका छन्।

क्लियोपेट्राको चतुरता, सौन्दर्य र रणनीतिक कौशलले उनलाई इतिहासको एक अमर पात्र बनाएको छ। शेक्सपियरका नाटकदेखि नेटफ्लिक्सका डकुड्रामासम्म उनी चतुर र शक्तिशाली रानीको रूपमा चित्रित छिन्। उनको समाधिस्थल फेला नपरे पनि र उनको जातीय पहिचान विवादास्पद रहे पनि, उनको मोहक व्यक्तित्वले विश्वलाई आज पनि आकर्षित गरिरहेको छ।

सिरहाको विष्णुपुर गाउँपालिका-३ कौवाहाकी सीतादेवी यादवलाई ऋणको भारी, छोराहरूको पढाइ खर्च, र साउदी अरबमा अलपत्र परेका श्रीमान् विशेश्वर यादवको चिन्ताले रातदिन सताइरहेको छ। नौ वर्षअघि रोजगारीका लागि साउदी पुगेका ४४ वर्षीय विशेश्वर रियादको एसएमजी कम्पनीमा मार्बल बनाउने मजदूर थिए। सुरुमा राम्रो कमाइले परिवारलाई सहयोग गरे पनि पछिल्ला वर्षहरूमा कम्पनीले तलब दिन छोडेपछि उनी खान-लाउनै नसक्ने अवस्थामा पुगे। भिसा सकिएको छ, तर कम्पनीले स्वदेश फर्काउन नदिएर उनलाई अलपत्र बनाएको छ। यता, १५ लाखभन्दा बढी ऋणले थिचिएकी सीतादेवीले छोरीको बिहे र सासुको किरियाका लागि लिएको कर्जा तिर्न र छोराहरूको पढाइ धान्न १२ कठ्ठा खेत अधियामा दिएकी छन्। स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले सुरुमा सहयोगको आश्वासन दिए पनि पछि हात झिकेपछि सीताको आशा निराशामा बदलिएकी छ। साउदीमा कम्पनीविरुद्ध मुद्दा हालेपछि मालिकको रिसले तलब र भिसा दुवै रोकिएको विशेश्वरको गुनासो छ। नेपाली दूतावासले समेत वास्ता नगरेको उनको दुखेसो छ। परिवारको बिचल्ली र श्रीमान्‌को उद्धारका लागि सीताले सहयोगको याचना गरिरहेकी छन्, जबकि विशेश्वरले आफ्नो र अन्य मजदूरको उद्धारका लागि गुहार मागिरहेका छन्।

अमेरिकी डलर र युरोको मूल्य स्थिर रहेको छ। एक अमेरिकी डलरको खरिददर १३७.४४ रुपैयाँ र बिक्रीदर १३८.०४ रुपैयाँ तोकिएको छ, भने एक युरोको खरिददर १५८.०३ रुपैयाँ र बिक्रीदर १५८.७२ रुपैयाँ कायम गरिएको छ। यी दरहरू शनिबारको तुलनामा अपरिवर्तित छन्। त्यस्तै, युके पाउन्ड स्टर्लिङको खरिददर १८५.९६ रुपैयाँ र बिक्रीदर १८६.७७ रुपैयाँ, स्विस फ्र्याङ्कको खरिददर १६८.८३ रुपैयाँ र बिक्रीदर १६९.५७ रुपैयाँ निर्धारण गरिएको छ। भारतीय रुपैयाँ १०० को खरिददर १६० रुपैयाँ र बिक्रीदर १६०.१५ रुपैयाँ तोकिएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले आवश्यकताअनुसार यी विनिमय दरहरू जुनसुकै समयमा संशोधन गर्न सकिने जनाएको छ।

आज आइतबार, नेपाली बजारमा सुन र चाँदीको मूल्यमा परिवर्तन देखिएको छ। गत बुधबारदेखि निरन्तर उकालो लागिरहेको सुनको भाउले आज पनि सोही क्रमलाई निरन्तरता दिएको छ।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार, शुक्रबार प्रतितोला ४,२०० रूपैयाँले बढेको सुनको भाउ आज थप ४०० रूपैयाँले बढेर छापावाल सुन प्रतितोला १,९७,५०० रूपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। शुक्रबार छापावाल सुनको कारोबार मूल्य प्रतितोला १,९७,१०० रूपैयाँ थियो।

यसैगरी, चाँदीको मूल्य भने आज स्थिर रहेको छ। आज चाँदी प्रतितोला २,१६५ रूपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ, जुन शुक्रबारको मूल्यसँग समान छ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आज सुनको मूल्य प्रतिऔंस ३,४३४ अमेरिकी डलरमा कारोबार भइरहेको छ।  सुन–चाँदीको मूल्य बजारको माग र आपूर्ति, अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव लगायतका कारणले परिवर्तन भइरहन्छ। तसर्थ, कारोबार गर्नुअघि पछिल्लो मूल्य जाँच गर्नु उपयुक्त हुन्छ।

काठमाडौंमा हरेक वर्ष आयोजित नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय फिल्म फेस्टिभल (निफ)ले सिनेमाको जादुले शहरलाई रंगीचंगी बनाउँछ। विश्वका ४०–५० देशका उत्कृष्ट फिल्महरू प्रदर्शन हुने, दिग्गज फिल्मकर्मीहरूसँगको प्रशिक्षण र सिनेम्याटिक बहसले भरिपूर्ण यो महोत्सवले नेपाली सिनेमालाई विश्व मञ्चमा चिनाउँदै छ।१२५–१३० भाषा र संस्कृतिको कथालाई सिनेमामार्फत प्रस्तुत गर्दै नेपालको सांस्कृतिक सम्पदा र पर्यटनलाई प्रवर्द्धन गर्ने निफको लक्ष्य प्रशंसनीय छ। सीमित बजेट र सरकारी सहयोगको अभावमा पनि प्रायोजक, होटल र मल्टिप्लेक्ससँगको साझेदारीमा यो महोत्सव भव्य रूपमा सम्पन्न हुँदै आएको छ।

निफका अध्यक्ष केपी पाठक भन्छन्, “हामीलाई सिनेमाप्रति प्रेम र सम्मान छ, जसले हामीलाई घाटा खेप्दै पनि यो यात्रा जारी राख्न प्रेरित गर्छ।” निफ केवल फिल्म प्रदर्शनको मञ्च होइन, यो नेपाललाई विश्वसँग जोड्ने सांस्कृतिक कूटनीतिको पुल हो, जसले नेपाली सिनेमाको स्तरोन्नति, बजार विस्तार र ग्लोबल पहिचान स्थापित गर्न अमूल्य योगदान पुर्‍याइरहेको छ।

पोखराको वडा नम्बर ८ मा ‘घरघरमा स्वास्थ्य’ कार्यक्रमअन्तर्गत नसर्ने रोगहरूको निःशुल्क स्क्रिनिङ, परामर्श शिविर, ज्येष्ठ नागरिक र अशक्त व्यक्तिहरूका लागि घुम्ती स्वास्थ्य शिविर, महिलाको प्रजनन स्वास्थ्यसम्बन्धी सचेतनामूलक कार्यक्रम, मनोरोग, सरुवा र दीर्घरोगसम्बन्धी जानकारीसहितको स्वास्थ्य जाँच शिविरको शुभारम्भ भएको छ। पोखरा महानगरपालिकाका प्रमुख धनराज आचार्यले आइतबार यो कार्यक्रमको उद्घाटन गर्दै महानगरवासीको स्वास्थ्यप्रति महानगरको गम्भीर प्रतिबद्धता रहेको बताए। उनले रोग लाग्नुअघि नै सचेतना अपनाएर रोकथाममा जोड दिनुपर्ने, पर्याप्त पानी पिउने र नियमित शारीरिक व्यायाम गर्ने जस्ता स्वस्थ जीवनशैली अपनाउन आग्रह गरे।

पोखरा वडा नम्बर ८ का वडाध्यक्ष रुद्रनाथ बरालले यो शिविरले वडावासी सबैलाई लाभ पुग्ने विश्वास व्यक्त गर्दै स्वास्थ्य सेवाको महाअभियानमा सहभागी हुन सबैलाई अपिल गरे। यस्तै, वडा नम्बर ७ का वडाध्यक्ष राममोहन आचार्यले यो कार्यक्रम महानगरका ३३ वटै वडामा विस्तार हुने र वडा नम्बर ७ ले पनि स्वास्थ्य क्षेत्रमा पर्याप्त बजेट विनियोजन गरेको जानकारी दिए। स्वास्थ्य महाशाखा प्रमुख भरतराज पौडेलले आगामी दुई हप्तासम्म घरघरमा पुगेर स्वास्थ्य जाँच गरिने बताउँदै भौतिक पूर्वाधारसँगै नागरिकको स्वास्थ्यमा ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिए। उद्घाटन समारोहमा वडा सदस्य पवित्रा केसी, मेडिकल अफिसर डा. विशाल सुवेदी र सहरी स्वास्थ्य केन्द्र नयाँबजारका प्रमुख कुस्मराज सुवेदीले पनि शिविरको महत्त्वमाथि प्रकाश पारे।