पोखरा टिभी सम्वाददाता
पोखरा, भदौ ५

पोखरा उद्योग वाणिज्य संघको आगामी ३६ औं महाधिवेशन तथा ७२ औं साधारण सभाको मिति नजिकिएसँगै पोखराका उद्योगी र व्यवसायीहरूबीच चुनावी सरगर्मी बढेको छ । यही भदौ २० र २१ गते हुने अधिवेशनमा संघको नेतृत्व लिन दुई प्यानलबीच कडा प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ ।

वर्तमान उपाध्यक्ष बलराम आचार्य र वर्तमान महासचिव शोभा गौतम आ–आफ्नो प्यानलसहित चुनावी मैदानमा उत्रिएपछि चुनावी माहोल तातिएको हो । अध्यक्षमा शोभा गौतम, बलराम आचार्य, वर्तमान वरिष्ठ उपाध्यक्ष उत्तममान बुद्धाचार्य र पूर्वमहासचिव अर्जुन पोखरेलको पनि चर्चा छ । निर्वाचन तालिका अनुसार आज शुक्रबार उम्मेदवारको मनोनयन वितरण र भदौ ८ गते उम्मेदवारी दर्ताको समय तोकिएको छ ।

‘समावेशी टिम, जुझारु नेतृत्व–सबल संघ, समृद्ध पोखरा’ भन्ने नाराका साथ शोभा गौतमको टिमले शुक्रबार पत्रकार सम्मेलन गरी आफ्नो उम्मेदवारी र प्रतिबद्धताहरू सार्वजनिक गरेको हो । शोभा गौतम प्यानलको वरिष्ठ उपाध्यक्षमा टीकाराम सुवेदी, उद्योग उपाध्यक्षमा सौगात थापा वाणिज्य उपाध्यक्षमा भीम गौतम, महासचिवमा तारानाथ ढुङ्गाना, कोषाध्यक्ष जिवनप्रकाश श्रेष्ठ, उपमहासचिवमा यादव पोखरेल छन् । बलराम आचार्य प्यानलमा वरिष्ठ उपाध्यक्षमा दिनेशचन्द्र बास्तोला, उद्योग उपाध्यक्षमा ललित कुँवर, वाणिज्य उपाध्यक्षमा मनोज श्रेष्ठ, महासचिवमा सुदीप प्रधानाङ्ग, उपमासचिवमा प्रदीपराज भण्डारी र कोषाध्यक्षमा देवेन्सन प्रजुको चर्चा छ । आचार्य प्यानलको नाम औपचारिक रुपमा घोषणा गरिएको छैन भने आज भोलिमा सार्वजनिक गर्ने तयारी गरिएको छ ।

गौतम टिमले बदलिँदो आर्थिक परिवेश र व्यवसायीले भोगिरहेका नयाँ चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न आफ्ना प्राथमिकताहरू अघि सारेको छ ।उद्योगी–व्यवसायीका वास्तविक समस्या समाधानका लागि प्रभावकारी पहल गर्ने, स्थानीय उत्पादन, स्थानीय उद्यम र स्थानीय बजारलाई पहिलो प्राथमिकता दिने, युवा तथा महिला उद्यमीहरूलाई विशेष प्रोत्साहन र प्रवद्र्धन गर्ने, लगानीमैत्री वातावरण निर्माणका लागि सरकार तथा सम्बन्धित निकायहरूसँग प्रभावकारी सहकार्य र पैरवी गर्ने, संघलाई प्रविधिमैत्री, आधुनिक, पारदर्शी र अझ बढी प्रभावकारी संस्थाको रूपमा विकास गर्ने लगायत प्राथमिकतामा छन् ।

उद्योग वाणिज्य संघको चुनावमा सदस्य पदमा मनोहरि पौडेल, अमृत पोखरेल, सूर्यराज घिमिरे, दुर्गा बराल, नवीन नापित, राम कँडेल, दूधमान गुरुङ, कमलबहादुर सुनार, एकनारायण गौतम र भानुभक्त अधिकारीले उम्मेदवारी घोषणा गरेका छन् । विगत सात दशकदेखि पोखराको सामाजिक, आर्थिक र व्यावसायिक विकासमा अग्रणी भूमिका खेल्दै आएको पोखरा उद्योग वाणिज्य संघको यो निर्वाचनलाई पोखराका समग्र व्यवसायीहरूले चासोका साथ हेरेका छन् । चुनावी परिणाम कसको पक्षमा जान्छ कौतुहल पूर्ण बनेको छ ।

बाराको जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका–१ की तीन वर्षीया बालिका गरिमा चौधरीको बलात्कारपछि हत्या भएको विरोधमा शुक्रवार काठमाडौंको माईतीघर मण्डलामा प्रदर्शन गरिएको छ । 

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद खगेन्द्र सुनारले विचौलियाहरूले प्रहरीको हेडक्वार्टर कब्जा गरेका आरोप लगाउनुभएको छ ।  बिहीवार बसेको सार्वजानिक लेखा समितिको बैठकमा उहाँले प्रहरीको स्रोत–साधन खरिद प्रक्रियामा अनियमितता भइरहेको आरोप लगाउँदै निश्चित विचौलियाले प्रहरी प्रधान कार्यालय नै कब्जा गरेको दाबी गर्नुभएको हो । प्रहरीले खरिद प्रक्रियामा भएका भनिएका बदमासीसम्बन्धी माग गरिएका कागजात अझै उपलब्ध गराए–नगराएकोबारे समितिमा जानकारी गराउन पनि उहाँले समिति सभापतिलाई आग्रह गर्नुभयो । समितिको यसअघिको बैठकले १५ दिनभित्र प्रहरीको स्रोत–साधन खरिदसम्बन्धी कागजात उपलब्ध गराउन माग गरेको थियो । सुनारले पछिल्लो समयमा पनि प्रहरीले करोडौँ रुपैयाँका टेण्डर आह्वान गरेको भन्दै खरिद प्रक्रियामाथि प्रश्न उठाउनु भयो । यसअघि समितिमा आफूले उठाएको प्रश्नमा आफू अडिग रहेको बताउँदै उहाँले आफ्नो अभिव्यक्तिबाट कसैको मानमर्दन भएको भएमा अदालत जान चुनौती दिनुभयो । आफूले उठाएका प्रश्नको जवाफ दिन र कानुनी प्रक्रियामा उपस्थित हुन तयार रहेको उहाँको भनाई छ ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘हामीले १५ दिनभित्रमा त्यो प्रहरीको स्रोत साधन खरिदमा भएका बदमासीका बारेमा हामीले डकुमेन्ट मागेका थियौँ, त्यो आयो कि आएन ? फेरि अझै बीचमा प्रहरीले करोडौँको टेन्डर आह्वान गरेको छ । निश्चित विचौलियाहरूले प्रहरीको हेडक्वार्टर कब्जा गरेका छन् । अस्ति गरेको प्रश्नमा म अडिग छु, मजबुत छु । कहीँकतै कोही साथीहरूलाई मेरो मानमर्दन भयो भन्ने लाग्छ भने यहाँ उता पट्टि अदालत छ, गएर मुद्दा हाल्नुहोला । कठघरामा म उभिएर जवाफ दिनलाई म तयार छु । तर एउटा सार्वभौम एउटा चाहीँ समितिमा आएर टोपी भुईँमा राखेर जुहारी खेल्न पाइँदैन । सरकारको मानमर्दन गर्न पाइँदैन । उहाँले बैठकमा सांसदहरूबीच हुने बहस र व्यवहारप्रति पनि आपत्ति जनाउनु भयो । समितिको बैठकमा कुनै विषय नियमावलीविपरीत भएमा सभापतिले तत्काल रुलिङ गर्नुपर्ने तर एक सांसदले अर्को सांसदलाई धम्क्याउने, घेराबन्दी गर्ने वा हतोत्साहित गर्ने व्यवहार स्वीकार्य नहुने बताउनु भयो । जनताबाट निर्वाचित प्रत्येक सांसदले समितिमा आफ्ना प्रश्न राख्ने सार्वभौम अधिकार राख्ने उहाँको भनाई छ । सामान्य ढंगले प्रश्न गरेर भ्रष्टाचारको गहिराइमा पुग्न नसकिने भन्दै उहाँले समितिमा उठाइने प्रश्न निर्मम, गम्भीर र गहिरो हुनुपर्ने बताउनुभयो । समितिमा रहँदासम्म भ्रष्टाचार र खरिद प्रक्रियासम्बन्धी विषयमा आफूले कडा प्रश्न उठाइरहने सुनारको भनाइ छ ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘पछिल्लो बैठकमा जे जे भयो, त्यो जनताले सबै ठाउँबाट देखिरहनुभएको छ । मेरो सभापतिज्यूलाई मेरो एउटा गम्भीर ध्यानाकर्षण के छ भने समितिमा भएका छलफलहरूमा कहीँकतै त्यो नियम नियमावली विपरित छ भने सभापतिज्यूले रुलिङ गर्नुहोला, भन्नुहोला । तर एउटा सांसदले अर्को सांसदलाई हुरमत लिने, धम्क्याउने, घेराबन्दी गर्ने काम त्यो मान्य छैन । बोल्दै गरेको वक्ता पनि त्यहीँ निर्वाचित सांसद हो, जो जनताबाट अनुमोदित भएर आएको मान्छे हो । यहाँ प्रत्येक सांसद सार्वभौम छ । त्यो भन्दै गर्दा कहीँकतै नियमापत्ति भयो भने सार्वजनिक लेखा समितिको जुन नियम नियमावली छ त्यो देखाउने, नियमापत्ति गर्ने र सभापतिले रुलिङ गर्ने । ताकि यसो र त्यसो भन्ने छैन, हुँदैन, त्यो मान्य छैन, त्यो स्वीकार्य छैन । फेरि घेराबन्दी गरिन्छ भने खगेन्द्र सुनार स्वीकार्य छ, तयार छ । कहाँको कठघरामा उभिनुपर्छ, प्रत्येक मेरो प्रश्नको मसँग जवाफ छ। त्यो फेस गर्न खगेन्द्र सुनार तयार छ । शैली मिलेन भनिएको छ, धेरै ठाउँमा । पहिलेको शैलीमा भ्रष्टाचारको छानबिन हुँदैन है । ‘भन भन भाइ यो, भन कति खाइयो, भन छिटो चाहियो, लौ छिटो भन, अत्तो यता भन ।’ पहिलेको शैलीमा प्रश्न हुँदैन । प्रश्न निर्मम हुन्छ, गम्भीर हुन्छ, गहिरो हुन्छ, तल्लैबाट हुन्छ । प्रश्नकर्ता वक्ता अस्वाभाविक, अमर्यादित लाग्यो भने समितिको सभापतिले आजैको मितिबाट घर पठाइदिनुहोला, म दैलेखको नाइट बस चढ्न तयार छु । तर यो ठाउँमा बस्ने बेलासम्म प्रश्न निर्मम हुन्छ, त्यो गहिरो हुन्छ । त्यो कसैको चाकडी, कोही कसैलाई भन्नुपर्ने, केही कसै गर्नु पर्ने छ भने सम्बन्धित मान्नेज्यूले यसरी हो नि बोल्ने भनेर मजाले बोल्न सक्नुहुनेछ । त्यो सार्वभौमिक अधिकार सबैलाई छ । उहाँले अनियमितता र भ्रष्टाचार विरुद्ध समिति निर्मम बन्नुपर्ने बताउनु भयो । समितिको यसअघिको बैठकमा सुनार र प्रहरी महानिरिक्षक दानबहादुर कार्कीबीच प्रहरीको पोशाक खरिद प्रक्रियामा अनियमितता भएको विषयमा विवाद भएको थियो । उक्त विषमा सांसद सुनारले बिहीवारको बैठकमा प्रस्टीकरण दिनुभएको हो ।

नेपाल भ्रमणमा आउने अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकहरूका लागि डिजिटल भुक्तानी प्रक्रियालाई सहज र सुरक्षित बनाउन मास्टरकार्डले नेपालमा आफ्नो ‘पे लोकल’ सेवा शुरु गरेको छ । यस पहलका लागि मास्टरकार्डले नेपालको अग्रणी डिजिटल वालेट तथा एकीकृत क्युआर भुक्तानी प्लेटफर्म ‘मोको’ सँग सहकार्य गरेको हो । यस नवीन सेवाअन्तर्गत, विदेशी पर्यटकहरूले अब आफ्नो मास्टरकार्डलाई ‘मोको ट्राभल एप’मा आवद्ध गरी नेपालभरका ‘नेपालपे’ र ‘फोनपे’ क्युआर मर्चेन्टहरूमा सहजै भुक्तानी गर्न सक्नेछन् । यो एप एप्पल एप स्टोर र गुगल प्ले स्टोर दुवैमा उपलब्ध छ । मास्टरकार्डको ग्लोबल ‘पे लोकल’ सेवाले उपभोक्ताहरूलाई आफ्नो डेबिट वा क्रेडिट कार्ड डिजिटल वालेटमा लिंक गरी भुक्तानी गर्ने सुविधा प्रदान गर्दछ । यसबाट पर्यटकहरूले नगद बोक्नुपर्ने, मुद्रा सटही गर्नुपर्ने वा प्रिपेड खाताहरूमा रकम जम्मा गरिरहनुपर्ने झन्झटबाट मुक्ति पाउनेछन् । 

होटल, रेस्टुरेण्ट, खुद्रा पसल, स्थानीय बजार र अन्य पर्यटकीय व्यवसायहरूमा यो सेवा उपलब्ध हुने भएकाले पर्यटकहरूले झन्झटरहित डिजिटल भुक्तानीको अनुभव लिन सक्नेछन् । साथै, स्थानीय व्यवसायीहरूले पनि आफ्नो विद्यमान क्युआर पूर्वाधारमार्फत अन्तर्राष्ट्रिय ग्राहकहरूलाई सेवा प्रदान गरी नेपालको बढ्दो पर्यटन क्षेत्रबाट लाभ लिन सक्नेछन् । साझेदारीका बारेमा बोल्दै मास्टरकार्डका कन्ट्री म्यानेजर (श्रीलंका, माल्दिभ्स, बंगलादेश, भूटान र नेपाल) सन्दुन हापुगोडाले भन्नुभयो, ‘अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकहरूले यात्राका क्रममा पनि सहज, सुरक्षित र सुविधाजनक भुक्तानीको अपेक्षा गर्दछन् । मोकोमा उपलब्ध मास्टरकार्ड ‘पे लोकल’ सेवामार्फत पर्यटकहरूले आफूसँग भएकै कार्ड नेपालको वृहत क्युआर इकोसिस्टममा प्रयोग गर्न सक्नेछन् । यसले पर्यटकलाई भुक्तानीको चिन्ता नगरी यात्राको आनन्द लिन सघाउनेछ भने स्थानीय व्यवसायका लागि नयाँ अवसरहरू सिर्जना गर्नेछ ।

मास्टरकार्डले एशियाली क्षेत्रमा डिजिटल भुक्तानीको पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्य अनुरूप यसअघि चीन, इण्डोनेसिया, मलेसिया, कम्बोडिया र श्रीलंकामा यो सेवा सफलतापूर्वक लागू गरिसकेको छ । फोकसवान पेमेन्ट सोलुसन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत प्रणय राजभण्डारीले मास्टरकार्डसँगको सहकार्यप्रति खुशी व्यक्त गर्नुभयो  । उहाँले भन्नुभयो, ‘नेपाल आउने पर्यटकहरूको भुक्तानी अनुभवलाई परिष्कृत गर्न मास्टरकार्डसँग सहकार्य गर्न पाउँदा हामी गौरवान्वित छौँ । हाम्रो ट्राभल एपमार्फत विदेशी पर्यटकहरूले नेपालको क्युआर भुक्तानी प्रणालीमा सहज पहुँच पाउनेछन्, जसले स्थानीय मर्चेन्टहरूलाई समेत सहयोग पुग्नेछ । विश्वका २०० भन्दा बढी देशमा सञ्जाल रहेको मास्टरकार्डले सुरक्षित, सरल र स्मार्ट प्रविधिमार्फत डिजिटल भुक्तानीलाई प्रवद्र्धन गर्दै अर्थतन्त्रलाई सुदृढ बनाउन महत्वपूर्ण भुमिका खेल्दै आएको छ ।

संयुक्त राष्ट्र संघले इजरायली चरम दक्षिणपन्थी राष्ट्रिय सुरक्षा मन्त्री इटामार बेन–गभिरको पछिल्लो अभिव्यक्तिको निन्दा गरेको छ । गाजामा नियतवश मानिसहरूको हत्या गर्न उक्साउने खालको टिप्पणी दिएको भन्दै राष्ट्र संघले आपत्ति जनाएको हो । बुधवार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसका प्रवक्ता स्टेफेन दुजारिकले बेन–गभिरको भनाइलाई ’भयावह, अपमानजनक, अमानवीय र खतरनाक’ को संज्ञा दिनुभयो । उहाँले भन्नुभयो,‘हामी यस्ता अभिव्यक्तिको बिना सर्त निन्दा गर्दछौँ ।’ मन्त्री बेन–गभिरले गत सप्ताहन्तमा प्रशारित एक पोडकास्टमा गाजामा हरेक रात ३० देखि ४० जनालाई ‘लक्षित हत्या’ गर्नुपर्ने बताउनुभएको थियो । उहाँले तत्काल खतरा नभएका व्यक्तिहरूलाई समेत मार्नुपर्ने आशय व्यक्त गर्दै उनीहरू ‘बाँच्न योग्य नभएको’ र ‘मान्छे समेत नभएको’ जस्ता विवादित टिप्पणी गर्नुभयो । गाजामा वन्धक बनाइएका पूर्व इजरायली नागरिक रोम ब्रास्लाभ्स्कीसँगको कुराकानीका क्रममा मन्त्री बेन–गभिरले उक्त उत्तेजित अभिव्यक्ति दिनुभएको हो । उहँँको यस टिप्पणीको यतिबेला अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा व्यापक आलोचना भइरहेको छ ।