५ असार २०८२ – साउदी अरबबाट फर्किएका एकजनामा मंकीपक्स (एमपक्स) संक्रमण पुष्टि भएको छ। आज राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला, टेकुमा गरिएको परीक्षणले यो पुष्टि गरेको हो। संक्रमित व्यक्ति हाल शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवारोग अस्पतालमा क्याबिनमा उपचाररत छन्। यो वर्ष यो तेस्रो पुष्टि भएको मंकीपक्स मामिला हो, जुन नेपालमा पहिलो पटक २०८० असारमा देखिएको थियो।
घटनाको विवरण
संक्रमित व्यक्तिमा एमपक्ससँग मिल्दोजुल्दो लक्षण र ज्वरो देखिएपछि नमूना संकलन गरी परीक्षण गरिएको थियो। अस्पताल स्रोतका अनुसार उनी क्याबिनमा अलग्गै राखी उपचार भइरहेको छ। यो रोग मंकीपक्स भाइरस (पोक्सभिरिडे परिवारको अर्थोपक्स भाइरस) बाट सर्ने सरुवा रोग हो, जुन मानिसबाट मानिस वा जनावरबाट मानिसमा सर्न सक्छ।
लक्षण र जोखिम
-
प्रारम्भिक लक्षण: ज्वरो, टाउको र जीउ दुख्ने, जाडो लाग्ने, र लिम्फ ग्रन्थी सुन्निने (५–२१ दिनभित्र देखिन्छ)।
-
बादको चरण: अनुहार र शरीरमा बिमिरा, चिलाउने, पानी फोका, फुट्ने, र दाग बस्ने।
-
गम्भीरता: सामान्यतया २–४ हप्तामा लक्षण हराउँछ, तर बच्चा र कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली भएकामा जोखिम बढी। गम्भीर अवस्थामा सेकेन्डरी इन्फेक्सन, ब्रोन्कोनिमोनिया, सेप्सिस, इन्सेफलाइटिस, वा दृष्टि गुम्न सक्छ।
-
मृत्युदर: विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) का अनुसार ११% सम्म पुग्न सक्छ, हाल ३.६% रहेको छ। दश संक्रमितमध्ये एकमा जटिलताले मृत्यु हुने सम्भावना छ।
सर्ने प्रक्रिया
-
थुकको छिटा, खुल्ला छाला, मुख, वा आँखामा भाइरस परेमा।
-
संक्रमितसँग नजिकको सम्पर्क (छाला–छाला) बाट।
-
प्रयोग गरिएका वस्तु, भाँडाकुँडा, ओछ्यान, वा तौलियाको प्रयोगबाट।
रोकथामका उपाय
-
मंकीपक्स जस्तो दाग भएकासँग नजिकको सम्पर्क नगर्ने।
-
संक्रमितको दाग वा घाउ नछुने।
-
चुम्बन, अँगालो, वा यौनसम्पर्क नगर्ने।
-
संक्रमितको प्रयोग गरिएको सामग्री नछुने।
-
साबुनपानी वा अल्कोहल ह्यान्ड स्यानिटाइजरले हात धुने।
-
मुसा वा प्राइमेट जस्ता जनावरसँग सम्पर्क नगर्ने।
-
बिरामी वा मरेका जनावरबाट जोगिने।
निष्कर्ष
यो संक्रमणको पहिचानले स्वास्थ्य सतर्कता बढाउन जरुरी छ। अस्पतालले उपचार जारी राख्दै समुदायमा फैलिन नदिन प्रयास गरिरहेको छ। थप जानकारीका लागि स्वास्थ्य मन्त्रालय (www.mohp.gov.np) वा शुक्रराज अस्पतालको आधिकारिक सूचना पर्खनुहोस्।
