कम्पनी रजिस्टारको कार्यालयमा अनलाइन प्रणालीमा चलखेल गरी खुलेआम घुस लिएको आरोपपछि कम्पनी रजिस्टार ईश्वरकुमार गिरीलाई उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयमा तानिएको छ। गिरीको स्थानमा देवीप्रसाद सुवेदीलाई निमित्त रजिस्टारको जिम्मेवारी दिइएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

बुधबार कम्पनी रजिस्टार गिरी, उपरजिस्टार सोमराज बराल, र सहायक रजिस्टारद्वय रविन कार्की र भीमप्रसाद पराजुलीलाई मन्त्रालयले गठन गरेको छानबिन समितिले स्पष्टीकरण सोधेको थियो। उनीहरूलाई विभागीय कारबाहीका लागि निजामती सेवा ऐन, २०४९ को दफा ६६ अनुसार स्पष्टीकरण मागिएको हो।

यसअघि पनि घुससम्बन्धी विवादपछि कम्पनी रजिस्टार कार्यालयका ३१ जना कर्मचारीको सरुवा गरिएको थियो। अब उक्त कार्यालयमा नयाँ कर्मचारी नियुक्त गरेर कार्यालयको कार्यसम्पादनलाई नियमित बनाउने तयारी गरिएको छ।

मन्त्रालयका सहसचिव छविन्द्र पराजुलीका अनुसार, “त्यहाँ आवश्यक जनशक्ति वाणिज्य विभागसहित अन्य विभागबाट सरुवा गरेर पठाउने तयारी भइरहेको छ। काम प्रभावित नहोस् भनेर सामान्य प्रशासनदेखि सबै तहमा नयाँ कर्मचारी मागेका छौँ। आज–भोलि नै करिब ३१ जना कर्मचारी नियुक्त गरेर कार्यालयलाई पूर्ण रूपमा कार्यसक्षम बनाउने योजना बनाएका छौँ।”

भोजपुरको कावा खोला आसपासका खेतमा बाढी पस्दा थन्काउने बेलाको बर्खे (साउने) धानबालीमा ठूलो क्षति पुगेको छ।

रामप्रसादराई गाउँपालिका–५ का किसान विश्वराज तामाङका अनुसार, सडक विस्तारको क्रममा नाली व्यवस्थित नगरिएकाले सडकमा जमेको पानी खेतमा पसेर धानबाली नष्ट भएको हो।

उनले भने, “नालीलाई व्यवस्थित नगरिएपछि माथिबाट बगेर आएको पानी सिधै खेतमा पसेको हो। बर्सेनि यस्तै बाढीले बालीमा क्षति पुर्‍याउँदै आएको छ।”

सडकको पानी व्यवस्थापन नहुँदा कम्तीमा तीन जना किसानको बर्खे धानबालीमा क्षति पुगेको तामाङले जानकारी दिए।

पहिलो बालीको रुपमा उठाइने बर्खे धानबालीपछि किसानहरूले दोस्रो बाली विस्तार गर्ने योजना बनाउँछन्। तर खेतीयोग्य जमिन वर्षेनी बाझिँदै गइरहेको अवस्थामा राज्यले किसानहरूलाई प्रोत्साहनमूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरी आवश्यक सहयोग गर्नुपर्ने तामाङको माग छ।

कृषि ज्ञान केन्द्र भोजपुरका अनुसार, भोजपुर जिल्लामा दुई नगरपालिका र सात गाउँपालिका रहेका छन्। यहाँ करिब १२ हजार ५० हेक्टर क्षेत्रफलमा धान खेती हुने गरेको छ।

धनुषामा विद्युतीय मोटर प्रयोग गरी खेतमा सिँचाइ गर्ने क्रममा करेन्ट लाग्दा एक जना किसानको ज्यान गएको छ।

धनुषा जिल्लाको हंसपुर नगरपालिका–३ मलहनियाका ६० वर्षीय असर्फी महराको बुधबार दिउँसो करेन्ट लागेर मृत्यु भएको हो। करिब पौने ४ बजेतिर आफ्नै खेतमा सिँचाइ गरिरहेका बेला मोटरमा जडान गरिएको विद्युत् तार सर्ट भएर उनलाई करेन्ट लागेको थियो।

घाइते अवस्थामा उनलाई उपचारका लागि हंसपुरस्थित एक स्थानीय क्लिनिकमा लगिएको थियो, तर त्यहाँ उनको मृत्यु भएको धनुषाका प्रहरी प्रवक्ता डीएसपी वरुणबहादुर सिंहले जानकारी दिएका छन्।

यसअघि बुधबार नै मधेस प्रदेशको रौतहटमा धान खेतमा सिँचाइ गर्ने क्रममा करेन्ट लागेर दुई जना किसानको पनि ज्यान गएको थियो।

मधेसमा लामो खडेरीका कारण धेरै किसानले धान रोप्न पाएका छैनन्। रोपिसकेको धानसमेत सुक्न थालेपछि किसानहरू विकल्पको रूपमा विद्युतीय मोटरको प्रयोग गरी सिँचाइ गरिरहेका छन्। तर सावधानी नअपनाउँदा दिनहुँजसो करेन्ट लागेर किसानहरूले ज्यान गुमाउनु परिरहेको छ।

विदेशमा बसेर मानव बेचबिखनमा संलग्न भए पनि नेपालको कानुनअनुसार कारबाही हुने प्रावधानसहित सरकारले कानुन संशोधन गर्न लागेको छ।

सरकारले ‘मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार (नियन्त्रण) ऐन, २०६४’ संशोधन गरी नेपालबाहिर रहेका व्यक्ति पनि कारबाहीको दायरामा पर्ने व्यवस्था गर्न लागेको हो। महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्री नवलकिशोर साह सुडीले प्रतिनिधि सभामा दर्ता गरेको प्रस्तावित विधेयकमा यस्तो व्यवस्था गरिएको छ।

प्रचलित ऐनको दफा १ मा “यो ऐन नेपालभर लागू हुने र नेपालबाहिर बसी नेपाली नागरिकविरुद्ध कसुर गर्ने व्यक्तिको हकमा समेत लागू हुने” उल्लेख छ। सोही व्यवस्थालाई थप स्पष्ट र फराकिलो बनाउँदै संशोधित विधेयकमा “नेपालबाहिर बसेर मानव बेचबिखनमा संलग्न भए पनि कारबाहीमा पर्ने” भन्ने प्रावधान थपिएको हो।

संशोधित विधेयकमा भनिएको छ:

“यो ऐन नेपालभर लागू हुनेछ, र नेपालबाहिर बसेर नेपाली नागरिकविरुद्ध यो ऐनबमोजिमको कसुर गर्ने जुनसुकै व्यक्ति वा नेपालबाहिर बसी जुनसुकै व्यक्ति विरुद्ध ऐनबमोजिमको कसुर गर्ने नेपाली नागरिकको हकमा समेत यो ऐन लागू हुनेछ।”

विधेयक कानुनमा परिणत भएपछि विदेशमा बसेर मानव बेचबिखनमा संलग्न रहेका व्यक्तिहरूलाई पनि कानुनी कारबाहीमा ल्याउन सकिनेछ।

संशोधनको कारणबारे विधेयकमा भनिएको छ:

“नेपालभित्र वा नेपालबाहिर बस्ने नेपाली नागरिकले अन्य कुनै व्यक्तिका विरुद्ध, एवं नेपालबाहिर बसेका कुनै व्यक्तिले नेपाली नागरिकविरुद्ध ऐनबमोजिमको कसुर गरेमा सजायको व्यवस्था गर्नुपर्ने भएकाले संशोधन आवश्यक भएको हो।”

मन्त्री सुडीका अनुसार, यो विधेयक ल्याउने उद्देश्य मानव बेचबिखनजस्ता संगठित अपराधबाट प्रभावित व्यक्तिको आत्मसम्मान, स्वतन्त्रता र मौलिक हकको संरक्षण गर्नु हो। साथै, बेचबिखनको उच्च जोखिममा रहेका व्यक्तिहरू र पीडितहरूको न्यायमा पहुँच सुनिश्चित गर्न समेत विधेयक ल्याइएको हो।

मानव बेचबिखन तथा ओसारपसारको कसुरमा संलग्न व्यक्तिलाई स्वदेशमै होस् वा विदेशमा, कानुनी दायरामा ल्याउने, दण्ड सजायको दायरा फराकिलो बनाउने, र संघीय संरचनाअनुसार तीनै तहका सरकारहरूलाई जिम्मेवार बनाउने उद्देश्यले कानुनी व्यवस्था सुधार गर्न लागिएको मन्त्री साहको भनाइ छ।

उनका अनुसार, पीडितको उद्धार तथा पुनर्स्थापनासम्बन्धी कार्यलाई कानुनी रूपमा स्पष्ट गर्ने प्रयास समेत भइरहेको छ।

मन्त्रालयका अनुसार, यो संशोधन संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासन्धिअन्तर्गत बहुराष्ट्रिय संगठित अपराध, विशेषगरी महिला तथा बालबालिका बेचबिखन र ओसारपसारको रोकथाम, दमन र सजायसम्बन्धी प्रतिबद्धता अनुसार ल्याइएको हो।

यस विधेयकमाथि बिहीबार दिउँसो १ बजे प्रतिनिधि सभामा छलफल हुने कार्यक्रम रहेको छ।

मानव तस्करी
 Pokhara TV

थाइल्याण्ड र कम्बोडियाबीच सीमा क्षेत्रमा तनाव चर्किएको छ।

थाई रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ताका अनुसार, कम्बोडियाका अधिकारीहरूले सुरिन प्रान्तस्थित एक आवासीय क्षेत्रमा गोली प्रहार गर्दा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने कम्तीमा तीन जना घाइते भएका छन्।

घटनापछि थाई सेनाले कम्बोडियाको भूमिमा हवाई आक्रमण गरेको जनाइएको छ।

कम्बोडियाको रक्षा मन्त्रालयले पनि प्रतिक्रिया स्वरूप थाई सेनाले सीमा नजिकै रहेको प्राचीन प्रेह भिहेयर मन्दिर नजिकको सडकमा बम खसाल्न लडाकु विमान प्रयोग गरेको बताएको छ। बेलायती पत्रिका द गार्डियनका अनुसार, थाई नागरिकको मृत्यु भएको क्षेत्र सोही आसपासमा पर्छ।

बिहीबार सुनको मूल्य प्रतितोला २४ सय रुपैयाँले घटेको छ।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार अघिल्लो दिन प्रतितोला १ लाख ९७ हजार ६ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको सुन आज १ लाख ९५ हजार २ सय रुपैयाँमा झरेको हो।

त्यस्तै, चाँदीको मूल्य पनि घटेको छ। अघिल्लो दिन प्रतितोला २,३५० रुपैयाँमा कारोबार भएको चाँदी आज २,३३५ रुपैयाँमा झरेको छ, जुन १५ रुपैयाँको गिरावट हो।

नेकपा एमालेको केन्द्रीय कमिटी बैठकअघि पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको पक्षमा दर्जनभन्दा बढी नेताहरू खुलेका थिए। तर, बैठकले विद्यालाई एमालेको सक्रिय राजनीतिमा प्रवेशमा रोक लगाउने निर्णय गर्दा ती नेताहरू मौन देखिए।

विशेषगरी, विद्याको पक्षमा देशव्यापी अभियानमा सक्रिय सहभागी र सचिवालय बैठकमै उनको पक्षमा खुलेका वरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेलसमेत केन्द्रीय कमिटी बैठकमा मौन बसे।

बैठकमा विद्यालाई राजनीतिमा आउनबाट रोक्ने निर्णय हुँदा जम्मा तीन नेताहरू—उपाध्यक्षद्वय युवराज ज्ञवाली, सुरेन्द्र पाण्डे, र स्थायी कमिटी सदस्य कर्ण थापा—मात्र विमतिमा देखिए।

🎙 को–को थिए विद्याको पक्षमा?

साउन १ गते सचिवालय, २–३ गते पोलिटब्युरो, र ५–६ गते केन्द्रीय कमिटीको बैठकमा विधान संशोधन मस्यौदामाथि छलफल हुँदै थियो। त्यही सन्दर्भमा विद्याको राजनीतिक पुनरागमनबारे पनि बहस चलिरहेको थियो।

सचिवालय बैठकमा वरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेल, उपाध्यक्षद्वय युवराज ज्ञवाली र सुरेन्द्र पाण्डे विद्यालाई राजनीतिमा फर्कन दिनुपर्ने पक्षमा देखिए। उपाध्यक्ष अष्टलक्ष्मी शाक्य, सचिव गोकर्ण विष्ट र योगेश भट्टराई भने तटस्थजस्तै देखिए। अर्का सचिव लेखराज भट्ट पनि स्पष्ट रूपमा नखुलेका थिए।

पोलिटब्युरो बैठकमा गोकुल बाँस्कोटा, आनन्द पोखरेल, कर्ण थापा, अरुण नेपाल, कृष्ण राई, जगत विश्वकर्मा, थममाया थापा, सीता पौडेल, परशुराम मेघी गुरुङ, भीम आचार्य, पुरुषोत्तम पौडेल, मुकुन्द न्यौपानेलगायत नेताहरू विद्याको पक्षमा उभिएका थिए।

केन्द्रीय कमिटी बैठकमा अरविन्द सिंह, इन्द्रलाल सापकोटा, केदार न्यौपाने, कैलाश ढुंगेल, कृष्ण थापा, कृष्ण पौडेल, पार्वती रावल, दिवाकर देवकोटा, मञ्जु भण्डारी, माधव ढुंगेल, युवराज बाँस्कोटा, रचना खड्का, रमेश पौडेल, रवीन्द्र अधिकारी, रामलाल साह, शिव सुवेदी र सिर्जना राई विद्याको पक्षमा धारणा राख्नेसूचीमा परेका थिए। विन्दा पाण्डे र विद्या भट्टराई भने स्वास्थ्य कारण देखाउँदै मौन बसेको जनाइएको छ।

❓ निर्णय हुँदा तीन जनाको मात्र विमति किन?

झन्डै तीन दर्जनजति नेताहरू विद्याको पक्षमा देखिए पनि ६ असारमा राति भएको केन्द्रीय बैठकमा जम्मा तीन नेताहरूले मात्र औपचारिक विमति जनाए।

विद्याभण्डारीनिकट नेता विनोद ढकालका अनुसार, रातिको बैठक हतारमा सम्पन्न गरिएको थियो, जसका कारण नोट अफ डिसेन्ट लेख्ने मौका धेरैलाई दिइएन। वरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेल बोल्न खोज्दा पनि ‘होहल्ला’ का कारण अवरुद्ध गरिएको बताइन्छ।

ढकाल भन्छन्, “ईश्वर पोखरेलले बोल्न खोज्दा बैठकमा होहल्ला भयो, त्यसपछि उहाँले बोल्न पाउनु भएन। धेरैजना त बाहिर थिए।”

उनका अनुसार, धेरै नेताहरू मझधारको धारणा राखेर बसेका थिए। उनी भन्छन्, “ओलीको पक्षमा धेरै र विद्याको पक्षमा थोरै भन्ने हैन, दुवै जना मिलेर अघि बढ्नुपर्छ भन्ने धारणा धेरैको थियो। तर यस्तो निर्णय आउँछ भन्ने सोचेका थिएनन्।”

📣 विद्या भण्डारीको धारणा आउँदैछ

पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले उक्त निर्णयबारे प्रतिक्रिया दिन केही समय लिने बताइएको छ। “सबै परिस्थिति बुझेर १–२ दिनमा धारणा आउनेछ,” ढकालले बताए।

⚠️ राजनीतिक प्रतिवादको घोषणा

स्थायी कमिटी सदस्य कर्ण थापाले भने उक्त निर्णयको राजनीतिक रूपमा प्रतिवाद गर्ने बताए। अनलाइनखबरसँग कुरा गर्दै उनले भने, “जे निर्णय भएको छ, त्यो शतप्रतिशत गलत छ। हामी यसको राजनीतिक प्रतिवाद गर्छौं।”

🔇 कारबाहीको डरले चुप?

विद्या निकट मानिने एक नेताका अनुसार, केन्द्रीय कमिटी बैठक सकिनै लाग्दा विद्या समर्थक नेताहरूलाई बोल्न नदिइएको थियो। “ओलीले सुरुमा छलफल गरेर मात्रै निर्णय गरिने भनेका थिए, त्यसैले नेताहरू पालो कुरेर बसे। तर अन्तिममा न बोल्न दिइयो, न नोट लेख्न,” ती नेताले बताए।

ओलीले विद्या पक्षमा बोले कारबाहीको चेतावनी दिएका थिए भन्ने स्रोतको दाबी छ। “भीम रावलजस्तै किनारामा परिएला भन्ने डरले पनि कतिपय चुप लागे,” स्रोत भन्छ, “तर केही नेताहरूले आफ्नो राजनीतिक जोखिम मोलेर पनि बोले।”

🤝 ओलीसँग सौदाबाजीको आशंका

पार्टी भित्र र बाहिर विद्याको पक्षमा माहोल बन्दै गएपछि ओलीले राजनीतिक खतरा महसुस गरेको भन्दै विद्यालाई रोक्ने निर्णय लिएको स्रोतले बताउँछ।

ओलीपछिका सम्भावित अध्यक्षका रूपमा हेरिएका ईश्वर पोखरेल केन्द्रीय बैठकमा मौन रहनु पनि बालुवाटारमा भएको छलफलसँग जोडिएको छ। तथापि, ओली पक्षका नेताहरू भने यसलाई सामान्य भेटघाट भनी शंका नगर्न आग्रह गर्छन्।

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा गत आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा हात्ती, गैँडा, बाघलगायतका वन्यजन्तुको आक्रमणबाट ११ जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

निकुञ्जका सूचना अधिकारी अविनाश थापामगरका अनुसार, तीमध्ये सबैभन्दा धेरै—गैँडाको आक्रमणबाट ८ जनाको मृत्यु भएको हो। त्यसैगरी, हात्तीको आक्रमणबाट २ जना र बाघको आक्रमणबाट १ जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

त्यही अवधिमा वन्यजन्तुको आक्रमणबाट ४१ जना घाइते भएका छन्। तीमध्ये ३२ जना गम्भीर घाइते र ९ जना सामान्य घाइते रहेको थापामगरले जानकारी दिए।

वन्यजन्तुको आक्रमणबाट मृत्यु हुनेमा अधिकांश घाँस काट्न तथा निगुरो टिप्न जंगल गएका व्यक्तिहरू रहेका छन्। निकुञ्जका अनुसार, बाघ, गैँडा, हात्ती, जङ्गली बँदेल, मगरगोही र गौरीगाईजस्ता वन्यजन्तुबाट मानव मृत्युका घटना घटेका छन्।

पछिल्लो पाँच वर्षको अवधिमा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा जङ्गली जनावरको आक्रमणबाट ७३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ। सोही अवधिमा १६९ जना घाइते भएका छन्। तीमध्ये आर्थिक वर्ष २०७८/२०७९ मा सबैभन्दा धेरै ३० जनाको मृत्यु भएको थियो। त्यसमध्ये मात्र २१ जना बाघको आक्रमणमा परेका थिए।

निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा बसोबास गर्ने स्थानीयहरू निकुञ्ज तथा सामुदायिक वनको अनुमति लिएर घाँसदाउरा गर्न जंगल जाने गर्दछन्।

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज मध्यवर्ती सामुदायिक वन उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष प्रकाश ढुङ्गानाले मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्व न्यूनीकरणका लागि वन्यजन्तुको वासस्थान व्यवस्थित गर्न आवश्यक रहेको बताए। निकुञ्जले यसका लागि जनचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुका साथै मेस जाली लगाउने कार्य पनि अघि बढाएको जनाएको छ।

निकुञ्जको तथ्याङ्कअनुसार, वन्यजन्तुको आक्रमणबाट एक वर्षको अवधिमा १७९ वटा घरपालुवा पशु मरेका छन्। तीमध्ये सबैभन्दा धेरै—चितुवाको आक्रमणबाट १४० वटा पशुको क्षति भएको हो। बाघको आक्रमणबाट ३७ र अजिङ्गरको आक्रमणबाट २ वटा पशु मरेका छन्।

त्यस्तै, चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज आसपासका क्षेत्रमा २३ वटा घरमा हात्तीले क्षति पुर्‍याएको छ। गत आर्थिक वर्षमा मात्र १३ वटा घरको अन्न भण्डारमा हात्तीले क्षति गरेको तथ्याङ्क पनि निकुञ्जले सार्वजनिक गरेको छ।

सप्तरी जिल्लाको अग्निसाइर कृष्णासवरन गाउँपालिका–६ मोहनपुरमा आज सर्पदंशबाट एक महिलाको मृत्यु भएको छ।

इलाका प्रहरी कार्यालय कञ्चनपुरका प्रहरी नायब उपरीक्षक माधवप्रसाद काफ्लेले दिएको जानकारी अनुसार, मृतक महिला स्थानीय इन्द्रबहादुर राईकी ५० वर्षीया श्रीमती सङ्गीता राई हुन्।

तराई क्षेत्रमा अत्यधिक गर्मीका कारण विषालु सर्पहरूको सक्रियता तथा बिगबिगी बढेको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ।

“🥦 सागसब्जीको मूल्य सूची (प्रतिकिलोमा)”

---

🍎 फलफूलको मूल्य सूची

---

🌶️ मसला तथा अन्य वस्तुहरू

---

🐟 माछा तथा विशेष वस्तुहरू