ईश्वरीय मार्ग भजन मण्डल सच्चाई केन्द्र नेपाल एक आध्यात्मिक संगठन हो जसले सत्य, सकारात्मक सोच, र ईश्वरप्रतिको भक्तिलाई आफ्नो मूल आधार बनाएको छ। यसको मुख्य नारा, “हिमाल पहाड तराई, कोहि छैन पराई, सबैलाई समेट्ने एक मात्र सच्चाई,” ले नेपालको भौगोलिक विविधता—हिमाल, पहाड, र तराई—लाई समेटेर सबै मानिसलाई एकताको सूत्रमा बाँध्ने सन्देश दिन्छ। यो नाराले स्पष्ट गर्छ कि सच्चाई एउटा यस्तो शक्ति हो जसले कुनै पनि भेदभाव बिना सबैलाई जोड्छ। यहाँ “कोहि छैन पराई” भन्ने भावले कुनै पनि व्यक्ति बाहिरिया नभएको र सबै मानव एक परिवारका हिस्सा हुन् भन्ने विश्वासलाई जोड दिन्छ। सच्चाईलाई यहाँ एकमात्र सत्यको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ, जुन सबैको साझा आधार हो।

सच्चाईको अर्थलाई पाठमा स्पष्ट रूपमा परिभाषित गरिएको छ: “सच्चाई शब्दको अर्थ सत्य हो। सच्चाई सकारत्मक सोचको ज्योति हो। जहाँ सच्चाई छ, त्यहाँ सत्यको नै जित हुन्छ।” सच्चाईलाई सत्यको पर्यायवाचीको रूपमा लिइएको छ, तर यो केवल तथ्यगत सत्यमा सीमित छैन। यो सकारात्मक सोचको उज्यालो हो, जसले मानिसको मनमा रहेको अन्धकार, नकारात्मकता, र भ्रमलाई हटाउँछ। सच्चाईको उपस्थितिमा सधैं सत्यको विजय हुन्छ भन्ने विश्वासले यो संगठनको दर्शनलाई दृढ बनाउँछ। यो विश्वासले मानिसलाई सधैं सत्यको मार्गमा हिँड्न र सकारात्मक दृष्टिकोण अपनाउन प्रेरित गर्छ।

यो संगठनको आध्यात्मिक दृष्टिकोण गहिरो र आत्मकेन्द्रित छ। पाठमा भनिएको छ, “हामी ईश्वरको प्रार्थना गर्छौँ। ईश्वरलाई चिज-वस्तुमा होइन, ढुङ्गा-माटोमा होइन, मन्दिर-मुर्तीमा होइन, स्वयम्ं आफूमा खोज्ने र पाउने विश्वास राख्दछौँ।” यसले ईश्वरलाई बाहिरी वस्तुहरू, मूर्तिहरू, वा मन्दिरहरूमा नभई आफ्नै मन र आत्मामा खोज्नुपर्छ भन्ने सन्देश दिन्छ। यो दर्शनले आत्म-चिन्तन र आत्म-साक्षात्कारलाई जोड दिन्छ, जुन हिन्दू दर्शनको अद्वैत वेदान्तसँग मिल्दोजुल्दो छ। प्रार्थनामार्फत ईश्वरसँग जोडिने र आफूभित्रै ईश्वरको अनुभूति गर्ने यो दृष्टिकोणले व्यक्तिगत आध्यात्मिक विकासलाई प्राथमिकता दिन्छ।

संगठनले भक्तिमा आधारित जीवनशैलीलाई प्रोत्साहन गर्छ। “हामी ईश्वरको सम्झनामा मन लगाइराख्छौँ र यस अमुल्य जिवनको लागि करोड करोड धन्यवाद चढाउदछौँ।” यो भनाइले निरन्तर ईश्वरको स्मरण र जीवनप्रति कृतज्ञताको भावलाई जोड दिन्छ। ईश्वरको सम्झनाले ध्यान, भजन, वा दैनिक जीवनमा आध्यात्मिक चेतनालाई जीवित राख्ने अभ्यासलाई संकेत गर्छ। जीवनलाई अमूल्य मानेर करोडौँ पटक धन्यवाद दिनुले यो संगठनको दर्शनमा कृतज्ञताको महत्वलाई उजागर गर्छ। यो अभ्यासले व्यक्तिलाई जीवनको हरेक पललाई आध्यात्मिक दृष्टिकोणले हेर्न प्रेरित गर्छ।

सामाजिक सुधार पनि यो संगठनको महत्वपूर्ण हिस्सा हो। पाठमा उल्लेख छ, “हामी मानिषको सोचको सम्मान गर्छौँ र समाजमा बसेको नकारात्मक सोचलाई सकारात्मक बनाउन सधैँ अग्रसर हुन्छौँ।” यसले व्यक्तिका विचार र दृष्टिकोणलाई सम्मान गर्ने र समाजमा व्याप्त नकारात्मकता—जस्तै घृणा, ईर्ष्या, वा विभेद—लाई सकारात्मकतामा रूपान्तरण गर्ने प्रतिबद्धतालाई देखाउँछ। यो दृष्टिकोणले संगठनलाई केवल आध्यात्मिक नभई सामाजिक रूपमा पनि सक्रिय बनाउँछ, जसले समाजमा सौहार्द र एकता प्रवर्द्धन गर्छ।

अन्तमा, पाठले प्रेरणादायी सन्देश दिन्छ: “हिमाल भन्दा पनि अग्लो सोच, विचार अनि मन बनाउनुस्। तुफान भन्दा पनि तेज जोस जाँगर राख्नुस्। दुनियाँ सबै स्वार्थी छन्। दुनिया सँग होईन, मन सदा ईश्वर सँग लगाई राख्नुस्।” यो सन्देशले मानिसलाई उच्च विचार, उत्साह, र ईश्वरप्रति समर्पणको भाव राख्न प्रेरित गर्छ। हिमालभन्दा अग्लो सोचले उच्च आदर्श र शुद्धताको प्रतीक हो, भने तुफानभन्दा तेज जोसले जीवनप्रति उत्साह र सक्रियता दर्शाउँछ। संसारलाई स्वार्थी ठान्दै, व्यक्तिलाई सधैं ईश्वरसँग जोडिएर रहन सल्लाह दिइएको छ, जसले आध्यात्मिक स्थिरता र शान्ति प्रदान गर्छ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को स्थापना भएको आज (जेठ २९, २०८२) तीन वर्ष पुगेको छ। २०७९ असार ७ मा जन्मिएको यो पार्टी केवल संगठन होइन, जनताको अधुरो सपना र परिवर्तनको आकांक्षाको प्रतीक थियो। तर, तीन वर्षको यात्रामा हामी कहाँ पुग्यौं? के हामीले बोकेको सपना साकार भएको छ, कि केवल सत्ताको चमकमा अल्झिएका छौं? यो आत्मसमीक्षाको क्षण हो, जहाँ हामीले हाम्रा कमजोरी, उपलब्धि र भविष्यको मार्गलाई इमानदारीपूर्वक केलाउनुपर्छ। रास्वपाको जन्म सजिलो थिएन। हामीसँग न त सत्ता थियो, न संरचना, न त ठोस रणनीति। तर, हामीसँग थियो— निष्कलंक हृदय, शुद्ध आकांक्षा र अडिग विश्वास। हामीले भ्रष्टाचार, विभाजन र खोक्रा वादविरुद्ध वैकल्पिक राजनीतिको सपना देख्यौं। बोस्टनदेखि दार्चुलासम्म, हार्वर्डदेखि गाउँका गल्लीसम्म, हरेक नेपालीको अधुरो सपनालाई जोड्ने प्रतिबद्धता बोकेर हामी अघि बढ्यौं। हामीले सत्ता होइन, संवेदना खोज्यौं; वैचारिक घोषणापत्र होइन, साझा सपनाको ध्वजा उठायौं। तीन वर्षमा हामीले असाधारण उपलब्धिहरू हासिल गर्‍यौं— संसद्मा उपस्थिति, नीति निर्माणमा सहभागिता र जनतामाझ पहिचान। तर, यो यात्रामा हामीले धेरै अवसर पनि गुमायौं।

आत्मछलन र कमजोरी: हामीले आफ्ना कमजोरीलाई ताकत ठान्ने गल्ती गर्‍यौं। आलोचनालाई सिकाइको अवसर बनाउनुको सट्टा, तर्कको पिंजडामा थुन्यौं।
संगठनको कमजोरी: अनुशासन, जवाफदेहिता र पारदर्शिताको अभावले हाम्रो मेरुदण्ड कमजोर बन्यो। गुटबन्दी, संवादहीनता र व्यक्तिगत स्वार्थले हाम्रो साझा ध्येयलाई पछाडि पार्‍यो।
गोपनीयताको संकट: केन्द्रीय समितिका संवेदनशील निर्णयहरू मिडियामा चुहिए, तर हामी मौन बस्यौं। यो मौनताले कमजोरीको सन्देश दियो।
अवसरवाद: कतिपयले रास्वपाको सट्टा पुराना दलको छायाँ खोजे, अवसरको ढोका ढक्ढक्याए।

हामीले बिर्सियौं— सपना र नियतले मात्र पार्टी बन्दैन। संगठनको बल, नेतृत्वको स्फूर्ति र सामूहिक समझदारी चाहिन्छ। जनताले हाम्रो आशय होइन, परिणाममा विश्वास गर्छन्।  स्वार्थ, असहिष्णुता र असंगठित संरचनाले हाम्रो यात्रालाई दलदलमा पुर्‍याएको छ। हामीले सभापति रवि लामिछानेको रिहाइको मागलाई स्वीकार गर्नु सजिलो हुन्थ्यो, तर हाम्रो नेतृत्व, कार्यकर्ता र समर्थकहरूबीचको झगडाले हामीलाई कमजोर बनायो। हामीले भरोसालाई भत्काउँदै गएका अन्य दलहरूको तुलनामा रास्वपाले कम मत पाएको थियो।

पुनर्जागरणको बाटो

हामी दोबाटोमा छौं। हाम्रो सपना अझै जीवित छ, तर हाम्रो संगठन कमजोर छ। अब हामीले आत्मसुधार र जवाफदेहिताको बाटोमा हिँड्नुपर्छ।

नागरिक सचेतना: हरेक तहमा सुशासन र कानुनी राज्यको तालिम अनिवार्य छ।
संवादको अभाव: अन्य दल र मिडियासँग खुला संवादको कमीले गलतफहमी र अविश्वास बढ्यो।
संस्थागत अनुशासन: स्पष्ट नेतृत्व र चेन अफ कमान्डको अभावले संगठन दिशाहीन बनेको छ।
सामूहिकतावाद: व्यक्तिगत ब्रान्डिङको लोभले साझा ध्येयलाई पछाडि पार्‍यो।
भविष्यको मार्ग

रास्वपाको भविष्य अब हाम्रो साहस र विवेकमा निर्भर छ। हामीले देखेको सपना— बीपी, पुष्पलाल, सुवर्णशमशेर, मदन भण्डारी र बाबुराम भट्टराईका अधुरा आकांक्षाहरूलाई जोडेर नयाँ नेपालको कथा लेख्ने जिम्मेवारी हाम्रै हो।

आत्मसुधार: हामीले आफ्ना कमजोरीहरूलाई जित्नुपर्छ। गुटबन्दी, संवादहीनता र अविश्वासको अन्त्य गर्नुपर्छ।
स्पष्ट नेतृत्व: नेतृत्वले निर्णय प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउनुपर्छ। असहमतिलाई सम्मान गर्नुपर्छ।
जवाफदेहिता: आर्थिक र सांगठनिक पारदर्शिता कायम गर्नुपर्छ।
सामूहिक प्रयास: साझा सपना र जिम्मेवारीलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।
अबको बाटो

रास्वपाको भविष्य सतही परिवर्तन होइन, सांस्कृतिक क्रान्तिको आधार बन्नुपर्छ। हामीले व्यक्तिपूजाबाट मुक्त भएर विचारलाई अमर बनाउनुपर्छ। हाम्रा योजनाहरूले जनताको मन र मत जित्नुपर्छ, न कि केवल सत्ताको चमक।

नागरिक सचेतना अभियान: हरेक वडा र पालिकामा जनचेतना कार्यक्रमहरू चलाउनुपर्छ।
सुशासन तालिम: तल्लोदेखि माथिल्लो तहसम्म सुशासन र कानुनी राज्यको गहिरो शिक्षा आवश्यक छ।
खुला संवाद: अन्य दल र मिडियासँग रचनात्मक संवादको पुल बनाउनुपर्छ।
संस्थागत सुधार: अनुशासन, पारदर्शिता र सामूहिकतावादलाई बलियो बनाउनुपर्छ।
निष्कर्ष

तीन वर्षको यो यात्राले हामीलाई धेरै सिकाएको छ। हामीले गल्तीहरूबाट पाठ सिकेर आत्मसुधार गर्नुपर्छ। रास्वपा केवल पार्टी होइन, जनताको विश्वास र सपनाको प्रतिबिम्ब हो। हामीले त्यो विश्वासलाई टुट्न दिनुहुँदैन। अब हाम्रो लक्ष्य हो— सपनालाई यथार्थ बनाउने, न कि सत्ताको बोझमा हराउने। हामी फेरि उठ्नुपर्छ, आत्मचिन्तन र साहसका साथ, किनभने इतिहास सधैं सत्यको पक्षमा लेखिन्छ।
लेखक क्रान्तिशिखा रास्वपा केन्द्रीय सदस्य तथा मनोसामाजिक परामर्शदाता हुन् ।

नेकपा (एमाले) निकट विद्यार्थी संगठन अखिल नेपाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (अनेरास्ववियु) को नयाँ नेतृत्व चयनका लागि आज (जेठ २९, २०८२) कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा मतदान हुँदैछ। २४औं राष्ट्रिय सम्मेलन मा सहमतिमा नेतृत्व चयन गर्ने प्रयास असफल भएपछि निर्वाचन प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। यो निर्वाचनले संगठनको आगामी नेतृत्व र दिशालाई निर्धारण गर्नेछ।

सहमतिका लागि तेस्रोपटक निर्वाचन तालिका संशोधन गरिए पनि सहमति नजुटेपछि आज बिहान ८ बजेदेखि मतदान सुरु हुने भएको छ। निर्वाचन समितिका अनुसार ४० भन्दा बढी विद्युतीय मतदान मेसिन प्रयोग गरिनेछ, जसले प्रक्रियालाई पारदर्शी र छरितो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। १,५०० भन्दा बढी प्रतिनिधि हरूले १५१ सदस्यीय केन्द्रीय कमिटी र पदाधिकारी चयन गर्नेछन्।अनेरास्ववियुको नेतृत्वका लागि डा. सुजन कडरिया र प्रकाश पौडेल प्यानलसहित मैदानमा उत्रिएका छन्। कडरियाको प्यानलमा अञ्जना सिवाकोटी (महिला उपाध्यक्ष), विकास श्रेष्ठ वा राजकुमार ढकाल (खुला उपाध्यक्ष), र दीपक धामी (महासचिव) लाई प्रस्ताव गरिएको छ। यता, पौडेलको प्यानलमा आरती भट्टराई (महिला उपाध्यक्ष), राजकुमार ढकाल (खुला उपाध्यक्ष), र आरके रोमश (महासचिव) को उम्मेदवारी रहेको छ। दुवै समूहले शक्ति प्रदर्शन र नाराबाजीसहित आफ्नो प्रभाव जमाउन खोजिरहेका छन्।
अन्य पदका उम्मेदवारहरू

खुला उपाध्यक्ष: विकास श्रेष्ठ, राजकुमार ढकाल, भरतसिंह धामी, गणेशबहादुर शाही
महिला उपाध्यक्ष: सुजिता धिताल, अञ्जना सिवाकोटी, भवानी बजगाईं, आरती भट्टराई
महासचिव: आरके रोमश, दीपक धामी, सुनिल कँडेल
उपमहासचिव: अमर बहादुर शाही, कमल जोशी, प्रेमिका शाही
सचिव: रक्षा बम, रोहित बम, मनोज राई, अनुप लामिछाने, स्मृती बराल, रेखा न्यौपाने, मदन भण्डारी, आकाश अधिकारी लगायत

निर्वाचन समितिका अनुसार खुला उपाध्यक्ष १ पदका लागि ५ जना, महिला उपाध्यक्ष १ पदका लागि ४ जना, उपमहासचिव १ पदका लागि ३ जना र सचिव ४ पदका लागि ३६ जनाको उम्मेदवारी परेको छ। जेठ २५ देखि कीर्तिपुरस्थित त्रिवि स्मृति भवनमा सुरु भएको यो सम्मेलनको उद्घाटन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली ले गरेका थिए। बन्दसत्रमा संगठनको राजनीतिक, सांगठनिक र आर्थिक प्रतिवेदन पारित भइसकेको छ। साथै, ३२ वर्षे उमेर हद र नीति तथा अनुगमन आयोग थप्ने प्रस्ताव पनि अनुमोदन भएको छ।यो निर्वाचनले अनेरास्ववियुको भावी नेतृत्वमात्र होइन, नेकपा (एमाले) को विद्यार्थी संगठनको आन्तरिक गतिशीलता र प्रभावलाई पनि परिभाषित गर्नेछ। सुजन कडरिया लाई सर्वसम्मत बनाउने प्रयासमा नेतृत्व सकारात्मक देखिए पनि पौडेल समूहले निर्वाचनको माग गर्दै नाराबाजी गरेको थियो, जसले प्रतिस्पर्धालाई थप रोमाञ्चक बनाएको छ।अनेरास्ववियुको २४औं राष्ट्रिय सम्मेलन विद्यार्थी आन्दोलनको इतिहासमा एउटा महत्त्वपूर्ण कोसेढुंगा सावित हुने अपेक्षा गरिएको छ। सुजन कडरिया र प्रकाश पौडेल बीचको यो नेतृत्वको लडाइँले संगठनको भविष्यलाई नयाँ दिशा दिनेछ। विद्युतीय मतदानको प्रयोग र पारदर्शी प्रक्रियाले यो निर्वाचनलाई थप आकर्षक र विश्वसनीय बनाएको छ। अब सबैको नजर आजको मतदान परिणाममा हुनेछ—को बन्ला अनेरास्ववियुको नयाँ नेतृत्व?

भारतीय सिनेमाको परिदृश्यमा यतिबेला एउटा क्रान्तिकारी परिवर्तन देखा परिरहेको छ। एक समय बलिउडलाई भारतीय सिनेमाको पर्याय मानिन्थ्यो, तर आज दक्षिण भारतीय सिनेमाले विश्वव्यापी मञ्चमा आफ्नो बर्चस्व कायम गर्दै बलिउडलाई कडा चुनौती दिइरहेको छ। तेलुगु, तामिल, मलयालम र कन्नड सिनेमाहरूले बक्स अफिसमा मात्र होइन, दर्शकको मन र समीक्षकको प्रशंसामा पनि आफ्नो झण्डा गाडेका छन्। ‘केजीएफ’, ‘पोनियन सेल्भन’, ‘आरआरआर’, ‘कान्तारा’, ‘कल्की २८९८ एडी’ जस्ता ब्लकबस्टर चलचित्रहरू र ७०औं राष्ट्रिय फिल्म पुरस्कारमा दक्षिण भारतीय सिनेमाको वर्चस्वले यो कुरालाई थप पुष्टि गरेको छ।

दक्षिण भारतीय सिनेमाको गौरवशाली इतिहास

दक्षिण भारतीय सिनेमाको इतिहास सय वर्षभन्दा पुरानो छ। ‘कीचक वधम्’ (१९१८), तामिल भाषाको पहिलो फिचर फिल्म, आर. नटराज मुदलियारले निर्देशन गरेका थिए। उनलाई ‘तामिल सिनेमाका पिता’ भनिन्छ, जसले चेन्नईमा पहिलो फिल्म स्टुडियो स्थापना गरे। सन् १९३१ मा ‘आलम आरा’ रिलिजसँगै दक्षिणमा पनि आवाजसहितका फिल्महरू बन्न थाले।

१९९० को दशकमा मसलेदार व्यावसायिक फिल्महरूको युग सुरु भयो, जहाँ एक्सन, कमेडी, रोमान्स र ड्रामाको मिश्रणले बक्स अफिसमा धूम मच्चायो। तर हालैका वर्षहरूमा प्रविधिको विकास, मौलिक कथावस्तु र नवीन शैलीले दक्षिण भारतीय सिनेमालाई प्यान-इन्डियन पहिचान दिएको छ। एस.एस. राजामौली, प्रशान्त नील, शंकर जस्ता निर्देशकहरू र रजनीकान्त, कमल हासन, चिरञ्जीवी, ए.आर. रहमान जस्ता प्रतिभाहरूले यो उद्योगलाई विश्वस्तरमा पुर्‍याएका छन्।

सफलताको रहस्य

दक्षिण भारतीय सिनेमाको उचाइका पछाडि यी प्रमुख कारणहरू छन्:

विश्वव्यापी पहुँच: यी फिल्महरू विभिन्न भाषामा रिलिज हुन्छन्, जसले भारतभरका दर्शकलाई जोड्छ। प्रवासी भारतीयहरूले पनि पहिलो दिनमै फिल्म हेरेर प्रचारमा ठूलो भूमिका खेल्छन्।
मौलिकता र सांस्कृतिक गहिराइ: ‘कान्तारा’ जस्ता फिल्महरूले स्थानीय परम्परा, सामाजिक मुद्दा र प्रकृति संरक्षण जस्ता विषयलाई विश्वस्तरीय शैलीमा प्रस्तुत गर्छन्।
उच्च गुणस्तरको प्राविधिक पक्ष: भव्य दृश्य, उत्कृष्ट भिजुअल इफेक्ट्स (VFX) र साउन्ड डिजाइनले दर्शकलाई लोभ्याउँछ।
स्मार्ट प्रचार रणनीति: सिनेमाको विषयवस्तु र लक्षित दर्शकअनुसार तयार गरिएको प्रचारले बक्स अफिसमा नयाँ कीर्तिमान बनाउँछ।

७०औं राष्ट्रिय फिल्म पुरस्कारमा मलयालम फिल्म **‘आत्तम’**ले उत्कृष्ट फिल्मको उपाधि जित्दा दक्षिण भारतीय सिनेमाले कुल २० पुरस्कार हात पारे, जबकि बलिउड केवल ६ पुरस्कारमा सीमित रह्यो। यो तथ्यले दक्षिण भारतीय सिनेमाको गुणस्तर र प्रभावलाई स्पष्ट पार्छ।

बलिउड किन पछाडि?

बलिउडले मौलिक कथावस्तुको अभाव, विदेशी फिल्मको रिमेक र पुरानो फर्मुलामा निर्भरता जस्ता समस्याहरूको सामना गरिरहेको छ। अर्कोतर्फ, दक्षिण भारतीय सिनेमाले ‘बाहुबली’, ‘आरआरआर’, ‘केजीएफ’ जस्ता फिल्ममार्फत भव्यता, एक्सन र नवीन कथावाचनको नमुना पेश गरेको छ। यी फिल्महरूले विश्व बजारमा पनि कीर्तिमानी कमाइ गरेका छन्।

बलिउडको पुनर्जागरणको प्रयास

बलिउड अब सचेत बन्दैछ। दक्षिण भारतीय निर्देशक, लेखक र कलाकारहरूसँग सहकार्य, नयाँ कथावस्तुमा जोड र प्राविधिक गुणस्तरमा सुधार ल्याउने प्रयासहरू भइरहेका छन्। तर दक्षिण भारतीय सिनेमाको गति र प्रभावलाई पछ्याउन बलिउडले अझै धेरै मेहनत गर्नुपर्ने देखिन्छ।

निष्कर्ष

दक्षिण भारतीय सिनेमाले क्षेत्रीय सीमालाई तोडेर विश्वव्यापी मञ्चमा आफूलाई स्थापित गरेको छ। यो केवल मनोरञ्जनको माध्यम नभएर सांस्कृतिक पहिचान, प्राविधिक उत्कृष्टता र कथावाचनको शक्तिशाली मिश्रण हो। बलिउड र दक्षिण भारतीय सिनेमाबीचको यो **‘रोमाञ्चक युद्ध’**ले भारतीय सिनेमालाई थप समृद्ध बनाइरहेको छ। प्रश्न अब यो होइन कि कुन उद्योग ठूलो छ, बरु यो हो—यो गति कायम रहला त?